صورت‎بندي و ارزيابي استدلال كانت بر نفي «امكان شناخت نظري نفس»

با توجه به آرا و ديدگاه‎هاي كانت، استدلال وي بر عدمِ «امكان شناخت نفس از طريق نظري» را مي‌توان اين‎گونه صورت‎بندي كرد: «1. كثرات شهود حسي از نفس («من» انديشنده) داده نمي‌شود؛ 2. هر چيزي كه كثرات شهود حسي از آن داده نشود، شناخت‌ناپذير خواهد بود؛ نتيجه: نفس شناخت‎ناپذير است». اين استدلال از نظر صوري معتبر است و اگر نفس را به عنوان من انديشنده يك امر صرفاً استعلايي و غيرتجربي بدانيم، نتيجه آن، البته صرفاً در محدوده معناي كانتي از شناخت، به طور مطلق صادق و معتبر خواهد بود؛ اما ابهام و ناسازگاري موجود در ديدگاه كانت درباره نفس يا من، نتيجه استدلال او را حتي در محدوده معناي كانتي از شناخت، مخدوش و نامعتبر مي‌سازد.