اثر تكانه هاي مالياتي بر اقتصاد زيرزميني و رسمي ايران در چارچوب الگو هاي تعادل عمومي پوياي تصادفي(DSGE)

با محدود شدن درآمدهاي نفتي در ايران، نياز به تامين مالي بخش عمومي از طريق ماليات‌ستاني افزايش يافته است. بررسي اقتصاد زيرزميني و فرار مالياتي مي‌تواند در اين خصوص به سياست‌گذاران و مشاورين اقتصادي كشور كمك كند. نرخ مالياتي و سهم تامين اجتماعي ، دو متغير اصلي اثرگذار بر حجم اقتصاد زيرزميني و فرار مالياتي هستند. اين پژوهش از چارچوب الگو‌هاي تعادل عمومي براي الگو ‌سازي اقتصاد زيرزميني ايران و بررسي اثر تكانه‌هاي ‌مالياتي، تكانه سهم تامين اجتماعي بر اقتصاد رسمي، زيرزميني و فرار مالياتي استفاده كرده است. نتايج ارزيابي نشان مي دهد كه الگو ارائه شده تقريبا به خوبي توانسته است رفتار ادواري و نوسانات متغيرها را شبيه سازي كند. نتايج پژوهش نشان مي دهد، يك تكانه مثبت نرخ ماليات شركتي، ماليات بر درآمد و سهم تامين اجتماعي منجر به كاهش توليد رسمي، افزايش توليد زيرزميني، افزايش فرار مالياتي و كاهش درآمد دولت مي شود. تفاوت آنها در اندازه تاثير آن است. تكانه مثبت درآمدهاي نفتي نيز باعث افزايش توليد رسمي و كاهش اقتصاد زيرزميني و به طبع آن كاهش فرار مالياتي شده است.