ايران و روسيه در گذر تاريخ محيط امنيتي و مسأله تهديد و اتحاد

روابط ايران و روسيه در پنج سدة گذشته، موضوعي حياتي براي ايران بوده و در پرتو آن، هم تهديدهاي مهم براي كشور ايجاد شده و هم در مواردي، ميان دو طرف همكاري‌ها و گاه نيز اتحاد عليه تهديدات مشترك برقرار بوده است. در اين مقاله، نگارنده كوشيده است تا با نگاهي به تاريخ تحولات روابط ايران و روسيه، امكان‌هايي نظري براي درك بهتر وضعيت كنوني اين روابط و چشم‌انداز آينده آن فراهم آورد. پرسش‌هاي مطرح شده در نوشته حاضر آن است كه چگونه مي‌توان با نگاهي واقع‌بينانه روابط ايران و روسيه را در سده‌هاي گذشته تحليل نمود و براي آينده، چشم‌اندازي مناسب ارائه كرد؟ مهم‌ترين عوامل مؤثر بر روابط دو دولت در اين بررسي تاريخي كدامند؟ روش مورد استفاده بر اساس نگرشي كلان و ايده محور، تاريخي و تطبيقي به مقاطع مهم تاريخ روابط دو دولت و تحليل ابعاد مهم آن است و تأكيد بر دوره‌هايي است كه روابط ايران و روسيه موضوعيت جدي‌تري داشته است.