رويكرد سفرنامه هاي خارجي عهد قاجار در مورد خليج فارس

نقش خليج فارس در تعاملات جهاني موجب شده است تا هميشه به عنوان نقطه اي كانوني توجه قدرت هاي فرامنطقه اي را جلب كند. نفوذ اين قدرت ها در اين منطقه، از قرن شانزدهم ميلادي به سبب اهميت تجاري خليج فارس آغاز شد و بعدها به خاطر اهميت سياسي- نظامي آن، بيشتر مورد توجه قرار گرفت. در دوران قاجاريه به واسطة افزايش چشمگير رفت و آمد بيگانگان به ايران، بر شمار سفرنامه هاي آنها نيز افزوده شد و مطالعه و بررسي سفرنامه ها نقشي مهم در شناخت جايگاه و اهميت منطقة خليج فارس دارد. آنچه در اين مقاله به آن پرداخته مي شود، بررسي كمّي و كيفي رويكرد 47 سفرنامة خارجي است كه 1211 ق. به ايران سفر كرده اند و - نويسندگان آنها در دورة قاجاريه، طي سال هاي 1345 سفرنامه هاي آنها به فارسي ترجمه شده است. هدف از پژوهش حاضر، بررسي ميزان و نوع تمركز اين سفرنامه ها بر منطقة خليج فارس است و اينكه مسائل مربوط به خليج فارس را چگونه پوشش داده اند؟