تدقيق جداسازي جريان پايه با استفاده از آبدهي ماهانه طبيعي شده

Scrutiny of base flow separation using natural monthly discharge

در مطالعات هيدرولوژي رژيم رودخانۀ طبيعي در نظر گرفته مي‌شود كه به‌دليل توسعۀ كشاورزي و صنعت و ديگر مصارف در بسياري از حوضه‌هاي كشور به‌ويژه حوضه‌هاي مياني چنين فرضي صحيح نيست. لازمۀ جداسازي جريان پايۀ رودخانه، دسترسي به رژيم طبيعي رودخانه در مقياس زماني روزانه است كه با توجه به محدوديت روش‌هاي طبيعي سازي، آبدهي طبيعي در مقياس زماني سالانه و درنهايت ماهانه قابل محاسبه است. اين مسئله سبب شده تخمين جريان پايۀ رودخانه با مشكل مواجه شود. از طرفي، به‌دليل پيچيدگي ارتباط آب سطحي و آب زيرزميني، تخمين مناسب از آن در بسياري از آبخوانها مشكل است. در اين پژوهش، به‌منظور طبيعي سازي آبدهي ماهانۀ حوضۀ بلبر از روش حذف روند استفاده شد و از فيلتر ديجيتال بازگشتي الگوريتم اكهاردت به‌دليل درنظرگرفتن خصوصيات آبخوان در محاسبۀ جريان پايه و قابليت بهينه‌سازي پارامترهاي فيلتر استفاده ‌شد. پارامترهاي ثابت بازگشت و بيشترين شاخص جريان پايه براي آبدهي‌هاي ماهانه در شرايط طبيعي بهينه شد و جريان پايۀ ماهانه محاسبه شد كه نتايج نشان داد مي توان از آبدهي طبيعي ماهانه براي محاسبۀ جريان پايه با دقتي مشابه آبدهي طبيعي روزانه جريان پايه را محاسبه كرد.

In hydrology studies, the river regimes are considered to be natural while this assumption is not correct since the river water is used for developing agriculture, industry, and other needs, particularly in the middle basins. The requirement for river base flow separation is to have access to natural river regime on a daily basis, which, regarding the limitations of naturalization, natural river regime can be calculated on an annual or monthly basis. Therefore, the estimation of base flow has been faced with some difficulties. On the other side, due to the complex relation of surface water with groundwater, the estimation of base flow is too hard. Therefore, in this study, the removal process method was used for naturalizing monthly discharge of Belbar basin, and Eckhart RDF algorithm was used since it takes aquifer characteristics into account for calculating base flow and it has the ability to optimize its parameters. The constant parameters of return and the maximum base flow index for monthly natural river discharge in hydrometric stations of Belbar dam were optimized. Then, the monthly base flow was calculated and the results showed that the monthly natural river discharge can be used like the daily natural river discharge with the same accuracy.