مطالعه اثر كادميوم بر مراحل تكوين و الگوي پروتئيني بساك و دانه‌هاي گرده گل اطلسي ( Petunia hybirda Juss.)

هدف: كادميوم يكي از آلاينده‏هاي جوي و بخشي از ذرات خروجي خودروهاي ديزل است و هدف پژوهش حاضر تعيين اثرات كادميوم بر روند تكوين و الگوي پروتئيني بساك و دانه‌هاي گرده گل اطلسي كه به‏طور متداول در فضاي سبز اكثر شهرهاي بزرگ كشت مي‌شوند، مي‌باشد. مواد و روش‌ها: گياهان اطلسي در گلدان‌هاي آزمايشگاهي كشت داده شده و با غلظت‌هاي مختلفي از CdCl2 به‏صورت اسپري تيمار شدند. گل‌ها در مراحل مختلف تكوين برداشت شده و در فيكساتور FAA70 (فرمالين: استيك اسيد: اتانول، 17:1:2) تثبيت و در مطالعات تكويني به ‏كار برده شدند. دانه‌هاي گرده‏ي گروه‌هاي مختلف نيز جمع‌آوري شده و پس از استخراج پروتئين با روش الكتروفورز مطالعه شد. تجزيه تحليل‌هاي آماري با استفاده از نرم‌افزار آماري  SAS(نسخه 1/9) و با روش آناليز واريانس يك‏ طرفه انجام شد. نتايج: فرآيند تكوين بساك و دانه‏هاي گرده در گياهان شاهد از الگوي كلي گياهان دو لپه پيروي مي‏كند اما در گياهان تحت تيمار با كادميوم، تغييرات و ناهنجاري‌هايي مشاهده گرديد. بي نظمي در ديواره بساك، تشكيل دانه‏هاي گرده چروكيده و واكوئله، كاهش توان زيستي، آسيب ديواره اگزين و تشكيل باندهاي پروتئيني جديد از اثرات تيمار با كادميوم مي‏باشد. نتيجه‌گيري: كادميوم (به‏عنوان يك آلاينده‏ي جوي) مراحل نموي بساك و دانه‏هاي گرده را تحت تاثير قرار داده و موجب بروز انواعي از ناهنجاري‌ها و كاهش توان زيستي گرده‌ها مي‏گردد. توليد پروتئين‌هاي جديد (پروتئين‌هاي سم زدا) يكي از پاسخ‌هاي گياه به استرس آلودگي است.