خاموشي ژن انتهايي بيوسنتز آلكالوئيدهاي پاپاورين و سنگوينارين (DBOX) در گياه دارويي شقايق با استفاده از فن VIGS

هدف: در اين پژوهش، به‏منظور بررسي تاثير خاموشي بر بيان ژن كليدي DBOX (كه آنزيم نهايي بيوسنتز دو آلكالوئيد سنگوينارين و پاپاورين را كد مي‌كند)، از فن VIGS در گونه اي از خشخاش (Papaver somniferum L.) استفاده شد. مواد و روش‌ها: قطعه 350 جفت بازي از توالي ژن DBOX (در محدوده  bp14621112) براساس توليد بيشترين تعداد siRNA با طول 21 نوكلئوتيد انتخاب شد. پس از همسانه‌سازي اين قطعه در ناقل واسط pTZ57R/T و انتقال به ناقل ويروسي pTRV2، مايع تلقيح آگروباكتريوم حاوي سازه خاموشي به برگ‌هاي بوته‌هاي گياه تزريق شد. گياهان تراريخت اوليه توسط واكنش PCR با استفاده از آغازگرهاي ژن كد كننده پوشش پروتئيني ويروس (CP) انتخاب و غربالگري ثانويه توسط تكنيك PCR نيمه كمي صورت گرفت. در مرحله بعد نمونه‌هايي با بيشترين خاموشي (كمترين بيان) ژن مورد نظر توسط تكنيك realtime RTPCR مورد بررسي قرار گرفتند.نتايج: صحت همسانه‌سازي در پلاسميدهاي  pTZ57R/Tو pTRV2 با استفاده از واكنش‌هاي PCR و هضم آنزيمي تائيد شد. براساس نتايج PCR نيمه كمي، تعداد 5 بوته تراريخت با كمترين بيان براي ژن DBOX انتخاب شدند. نتايج نهايي realtime RTPCR به‏طور متوسط بيانگر كاهش نسبي 81 درصدي در بيان رونوشت‌هاي ژن DBOX در گياهان تراريخت در مقايسه با گياهان كنترل (تلقيح شده با پلاسميد خالي pTRV2) بود.نتيجه‌گيري: به‏طور كلي نتايج نشان داد كه فن VIGS به‏طور موفقيت آميزي مي‌تواند ميزان بيان ژن DBOX را در گياه خشخاش كاهش دهد. به‏علاوه از نتايج به‏دست آمده در خصوص اين ژن، مي‌توان در درك بيشتر مسير بيوسنتزي آلكالوئيدهاي گياه خشخاش و توليد گياهان تراريخت با اهداف مهندسي متابوليت بهره برد.