بررسي تغييرات بيان ژن هاي دفاعي فنيل‌آلانين‌آمونيالياز و پراكسيداز در برهمكنش با عصارۀ گياه چريش در گياه گوجه فرنگي آلوده به نماتد Meloidogyne javanica

هدف: هدف از انجام اين پژوهش، بررسي تاثير چند غلظت عصاره آبي ميوه چريش بر روي ميزان بيان ژن­هاي رمز كننده دو آنزيم فنيل­آلانين­آمونيالياز و پراكسيداز در گياه گوجه فرنگي (دو رقم متين و ارلي اوربانا) در برهم‫كنش با نماتد بيمارگر Meloidogynejavanica بود. مواد و روش­ها: به‏اين‏منظور، گياه‫چه­هاي گوجه­فرنگي در مرحله 4 تا 6 برگي با غلظت­هاي مختلف (غلظت­هاي 25، 50، 75 و 100 درصد) عصاره تلقيح و سپس توسط عامل بيمارگر مايه­زني شد. نمونه­برداري از اين گياهان در شش نقطه زماني (0، 12، 24، 96، 192 و 288 ساعت) بعد از مايه زني قارچ بيمارگر انجام شد. ميزان بيان ژن­هاي رمزكننده اين آنزيم­ها با روش  Real TimePCRمورد بررسي قرار گرفت و گياه مايه زني شده با عصاره به‏عنوان شاهد در نظر گرفته شد. نتايج: در هر دو رقم مورد بررسي، مقدار بيان ژن رمزكننده هر دو آنزيم در تيمار توام نماتد بيمارگر و عصاره آبي چريش از زمان‏هاي اوليه پس از مايه­زني روند افزايشي داشت و داراي اختلاف معني­دار با شاهد بود. در رقم متين افزايش بيان ژن با ميزان و سرعت بيشتري در مقايسه با رقم ارلي اوربانا اتفاق افتاد به­­طوري­كه بيان ژن‏هاي PAL و POX در اين رقم به‏ترتيب به‏ميزان 2/18 و 5/14 برابر شاهد در گياه تيمار شده با عصاره و نماتد مشاهده شد. در رقم ارلي اوربانا نيز بيشترين ميزان افزايش بيان ژن PAL در زمان 192 ساعت و به‏ميزان 5/7 برابر، و در مورد ژن POX در زمان 96 ساعت و به‏ميزان 9/3 برابر شاهد مشاهده شد. همچنين در آزمايش‏هاي گلخانه­اي شاخص‏هاي بيماريزايي نماتد كاهش چشمگيري را در مقايسه با رقم ارلي اوربانا نشان دادند. نتيجه‫گيري: بر اساس نتايج اين مطالعه براي‏اين­كه گياه بتواند در برابر تهاجم بيمارگرها مصون بماند بايد بيان ژن­هاي دفاعي در زمان‏هاي ابتدايي بعد از تلقيح بيمارگر افزايش پيدا كند. افزايش زود هنگام بيان ژن­ها در گياهچه‏هاي تيمار شده با عصاره چريش پديده­اي قابل توجيه در مكانسيم مقاومت گياه در برابر عامل بيمارگر به‏نظر مي­رسد.