خاموشي و خروش در احوال مولوي با تأكيد بر پديدارشناسي اصول اسفار اربعه

نظريه اسفار اربعه عرفاني يكي از جامع‌ترين تقريرات صورت گرفته از سلوك عملي است. هر كدام از اين چهار سير داراي تأثيراتي عملي و بعضاً خودآگاه و ناخودآگاه در زندگي سالك است. اين تأثيرات موجب انگيزش‌ها و هيجاناتي در ذهن و عمل سالك است كه بر اساس فلسفه پديدارشناسي در مراحل مختلف احوال و اقوال او قابل شناسايي است. يكي از مهم‌ترين تأثيرات و پديدارهاي اين اسفار، انواع مختلف سكوت و انزوا از خلق و در مقابل آن گفتن و خروشيدن در خلق، در سيري ديگر است كه مي‌بايست بر اساس نشانه­ يابي آن­ها در زندگي سالك، تمايز داده شوند. مولوي يكي از بهترين نمونه عرفايي است كه در سلوك خود هم دچار سكوت و خاموشي و هم دچار هيجانات روحي سرايش و گفتار بوده است. اين جستار در پي تبيين علل و ارتباط اين نوع از متناقض ­نمايي سكوت و گفتار در احوال او بر اساس پديدارشناسي اصول اسفار اربعه است.