بررسي فاكتورهاي محيطي اثرگذار بر عملكرد كمي و كيفي آويشن دنايي (Thymus daenensis) در شرايط رويشگاهي و مزرعه‏اي

به منظور بررسي تاثير عوامل محيطي بر عملكرد كمي و كيفي آويشن دنايي (Thymus daenensis) در شرايط زراعي و رويشگاهي، اين گونه در دو ايستگاه فزوه و قهيز، وابسته به مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي اصفهان، به روش تقسيم بوته و در قالب طرح بلوك كامل تصادفي با 3 تكرار كاشته شد. در مرحله 50 درصد گلدهي اطلاعات از دو مزرعه و همزمان از رويشگاه اصلي گياه جمع‏آوري گرديد. نمونه‏برداري خاك و تهيه داده‏هاي هواشناسي نيز صورت گرفت. نتايج نشان دهنده اثر معني‏دار مكان بر همه صفات به استثناء درصد 8،1 سينئول و ميزان اسانس بود. بيشترين توليد خشك اندام هوايي، عملكرد اسانس و تيمول به ترتيب با ميانگين‏هاي 2324.3، 62.4 و 53.3 كيلوگرم در هكتار در ايستگاه فزوه مشاهده شد كه تفاوت معني‏داري با دو مكان ديگر داشت. عمده‏ترين تركيبات تشكيل دهنده اسانس در هر سه منطقه پاراسيمن، 8،1 سينئول، بورنئول، تيمول و كارواكرول بود. بيشترين درصد آنتول در ايستگاه فزوه و بالاترين درصد كارواكرول در رويشگاه اصلي گياه بدست آمد. درصد اسانس از 2.9 تا 3.02 درصد متغير بود. با افزايش ارتفاع از سطح دريا، كاهش عملكرد خشك و عملكرد اسانس مشاهده گرديد. درصد كارواكرول با افزايش ميزان پتاسيم خاك افزايش و با زياد شدن شوري خاك كاهش يافت. در مجموع نتايج نشان داد كه شرايط مختلف اقليمي و خاكي و در راس آن ارتفاع از سطح دريا مي‏تواند توليد خشك گياه آويشن دنايي و تركيبات متشكله اسانس آن را تحت تاثير قرار داده و باعث اقتصادي يا غير اقتصادي شدن محصول آن گردد.