ارزيابي قابليت زينتي برخي گونه‌هاي جنس Allium بومي ايران در شرايط آب‌وهوايي خرم‌آباد

به‌منظور بررسي سازگاري و ارزيابي قابليت زينتي برخي گونه‌هاي آليوم (Allium spp) بومي ايران در شرايط آب‌وهوايي خرم‌آباد پژوهشي در مزرعه دانشكده كشاورزي دانشگاه لرستان طي 94-1393 انجام گرفت. آزمايش بر اساس طرحي كاملاً تصادفي با 21 تيمار (گونه مكان) در سه تكرار انجام شد. طي رشد، سازگاري و ويژگي‌هاي فنولوژيكي و مورفولوژيكي اندازه‌گيري و ثبت شد. تجزيه واريانس ويژگي‌هاي مورد مطالعه نشان داد كه اختلاف آماري معنا‌داري (0.01≥p) در تمامي ويژگي‌ها وجود دارد كه نشان‌دهنده تنوع ژنتيكي در گونه‌هاي مورد مطالعه است. براي تعيين قابليت زينتي گونه‌هاي مورد مطالعه از تجزيه خوشه‌اي و تجزيه به مؤلفه‌هاي اصـلي استفاده و ويژگي‌هاي مهم از نظر زينتي مانند ارتفاع ساقه گل‏دهنده، قطر گل‌آذين، دوام گل روي بوته و رنگ گل بررسي شد. بر مبناي دو مؤلفه اول و دوم كه 54 درصد از تغييرات موجود بين داده‎ها را توجيه مي‌كند، باي‎پلات مربوط رسم گرديد. در فضاي باي‌پلات و كلاستر ترسيم‌شده ژنوتيپ‌ها در گروه‌هاي مشخصي قرارگرفت كه مرتبط با ارزش زينتي ژنوتيپ‌ها بود. بر اساس نتايج، گونه Allium iranicum جمع‎آوري‌شده از منطقه ديزين البرز با قطر گل‌آذين بزرگ (63.28 ميلي‌متر)، رنگ گل زيبا (بنفش) و سبزبودن در زمستان و گونه Allium oschaninii جمع‎آوري‌شده از منطقه چناران خراسان با عمر بالاي گل روي بوته (54 روز)، شكلي زيبا، ارتفاع زياد ساقه گل‏دهنده (95 سانتي‌متر) گونه‌هاي داراي قابليت زينتي و رشد مناسب شناسايي شدد.