ارزيابي جوانه‏ زني برخي از ژنوتيپ‏هاي كلزا در واكنش به پتانسيل آب با استفاده از مدل هيدروتايم

شناسايي ارقام متحمل به خشكي از نظر توليد محصول در مناطق خشك و نيمه‌خشك اهميت زيادي دارد. به همين دليل، اين آزمايش در قالب طرح آماري كاملاً تصادفي به‌صورت فاكتوريل با 20 ژنوتيپ كلزا و 5 سطح پتانسيل آب 0، 0.15، 0.3، 0.5 و 0.8 مگاپاسكال در 4 تكـرار درآزمايشگاه تكنولوژي بذر پرديس ابوريحان در سال13941395 اجرا شد. جوانه‏زني بذر ژنوتيپ‏هاي مختلف به‏صورت روزانه دوبار در هر پتانسيل آب و دماي 20 درجه سانتي‌گراد ثبت شد. سپس مدل‏ هيدروتايم به داده‏هاي جوانه‏زني برازش داده شد. نتايج حاصل از پارامترهاي مدل هيدروتايم براي هريك از ژنوتيپ‌ها نتايج نشان داد كه لاين كرج1 و رقم اپرا به‌ترتيب با 1.23 و 1.2 مگاپاسكال كم‌ترين مقدار پتانسيل پايه و متحمل‌ترين ژنوتيپ‏ها به خشكي بودند. لاين 203 و رقم ليكورد به‌ترتيب 0.27 و 0.22 بيش‏ترين مقدار پتانسيل پايه و حساس‌ترين ژنوتيپ‌ها به خشكي بودند. كم‌ترين ضريب هيدروتايم مربوط به ارقام زرفام و طلايه با 22.67 و23.73 مگاپاسكال بر ساعت و بيش‌ترين مقدار اين ضريب مربوط به لاين‏ 389 و رقم اپرا به‏ترتيب با 50.93 و48.07 مگاپاسكال بر ساعت بود. پتانسيل پايه با حدود 95 درصد بيش‌ترين توارث‌پذيري را داشت. با استفاده از مدل هيدروتايم ژنوتيپ‏هاي متحمل به خشكي شناسايي شد. همچنين، بررسي تنوع ژنتيكي و فنوتيپي و توارث‌پذيري پارامترهاي مدل نشان داد تنوع مناسبي در مقاومت ژنوتيپ‏هاي مختلف به سطوح خشكي وجود داشت كه از اين تنوع مي‏توان براي اصلاح ارقام جديد كلزا متحمل به خشكي استفاده كرد.