بررسي تنوع ژنتيكي باكتري‌هاي ميله‌اي غير‌تخميركنندۀ مقاوم به فلزهاي كادميوم و مس ‏جداشده از پساب‌هاي صنعتي با استفاده از نشانگرهاي مولكولي

مقدمه: حذف زيستي بهترين روش براي رفع آلودگي‌هاي ناشي از فلزهاي سنگين در پساب‌هاي صنعتي است و نخستين قدم در اين مسير، شناسايي و طبقه‌بندي ريزموجودات مناسب به‌ويژه باكتري‌هاي مقاوم به اين فلزهاست.‏‏ مواد و روش‏‏ها: در پژوهش حاضر، 17 باكتري گرم منفي غيرتخميركننده از پساب‌هاي صنعتي جداسازي و شناسايي شدند و كمترين غلظت بازدارنده (MIC) آنها نسبت به غلظت‌هاي مس و كادميوم ارزيابي شد؛ DNA باكتري‌هاي يادشده با دو روش CTAB و دلاپورتا استخراج و تنوع ژنتيكي آنها با 7 نشانگر RAPD و 3 نشانگر ISSR بررسي شد. ماتريس تشابه بر اساس ضريب تشابه جاكارد با نرم‌افزار 2.02) NTSYSpc (Ver براي ژنوتيپ‌ها محاسبه و دندروگرام به روش UPGMA رسم شد. نتايج: 133 باند با استفاده از 10 نشانگر DNA شناسايي شدند كه از اين تعداد، 122 باند چندشكل و 11 باند يك‌شكل بودند. اين نشانگرها سطح بالايي از چندشكلي را در ميان باكتري‌هاي مطالعه‌شده نشان دادند. بحث و نتيجه‏گيري: تنوع ژنتيكي حاصل از بررسي توأم نشانگرهاي ISSR و RAPD در تجزيۀ خوشه‌اي و دندروگرام رسم‌شده با تنوع ژنتيكي مشاهده‌شده بر اساس مقادير MIC تطابق زيادي داشت و استفادۀ توأم از هر دو نوع نشانگر براي دسته‌بندي‌هاي ژنتيكي بر اساس مقاومت به فلزهاي مس و كادميوم دقيق‌تر بود. براي تكميل نتايج روش خوشه‌اي، تجزيه به مؤلفه‌هاي اصلي نيز انجام شد و پلات‌هاي دو‌بعدي و سه‌بعدي رسم شدند.نتايج مقايسۀ اين دو روش نشان‌دهندۀ انتخاب مناسب نشانگرها براي بررسي تنوع ژنتيكي مي‌باشد واز بين دو روش، انجام تجزيه خوشه‌اي نوصيه مي‌شود.