پيش‌بيني سرعت پيك آلودگي در رودخانه با استفاده از روش GMDH و روش هوشمند تلفيقي GMDH-HS

تخمين مشخصات ماده آلوده كننده با استفاده از پارامتر‌هاي هندسي و هيدروليكي جريان، يكي از عوامل مؤثر در پيش‌بيني انتقال آلودگي در رودخانه‌ها است. روش‌هاي عددي و تحليلي مناسبي براي شبيه‌سازي انتقال و پخش آلودگي توسعه داده‌ شده‌‌، اما هيچ يك از آن‌ها قبل از كاليبره كردن با اطمينان قابل استفاده نيستند. بنابراين ساخت مدلي كه بتواند با سرعت بيشتر و با اطلاعات كلي، انتقال آلودگي را پيش‌بيني كند، ضروري به نظر مي‌رسد. از جمله روش‌هاي جديدي كه براي مدل‌سازي پيش‌بيني رفتار پديده‌ها استفاده مي‌شوند، روش‌هاي هوشمند داده‌ محور مي‌باشند. در اين پژوهش پيش‌بيني سرعت پيك آلودگي توسط دو مدل برخورد گروهي با داده‌ها (GMDH) و مدل هوشمند تلفيقي (GMDH-HS) صورت گرفت. بنابراين دو مدل با كد نويسي در نرم‌افزار MATLAB  بر مبناي دو روش ساخته و به‌كار گرفته شدند. پارامتر‌هاي ورودي به اين مدل‌ها شامل دبي نسبي بي‌بعد (Q’a)، سطح نفوذ بي‌بعد (D’a)، نسبت دبي به سطح نفوذ بي‌بعد و شيب رودخانه (S) بود. به‌منظور صحت‌سنجي مدل‌هاي استفاده شده از تابع استاندارد Mackey-Glass استفاده شد. نتايج كاربرد دو مدل حاكي از عملكرد مناسب، دقت بالاي هر دو مدل به ‌ويژه مدل GMDH و افزايش دقت محاسبه سرعت پيك آلودگي به ميزان حدوداً 52 درصد نسبت به بهترين معادله رگرسيوني بود.