بررسي همبستگي بين سه شاخص خشكسالي با تعدادي از پارامترهاي آب و هوايي در چند نمونه اقليمي ايران

در اين پژوهش به پايش خشكسالي بر اساس سه شاخص خشكسالي SPI، RDI، SPEI در ايستگاه هاي بابلسر، بندرعباس، سبزوار، شهركرد، شيراز و زاهدان به‌منظورتأثير بررسي تبخير‌‌ و ‌‌تعرق بر خشكسالي پرداخته شده است. ميزان همبستگي شاخص‌هاي مذكور در مقياس 12 ماهه با ميانگين متحرك 12 ماهه تعدادي از پارامترهاي هواشناسي محاسبه گرديد. بر اساس نتايج، بالاترين مقادير همبستگي بارش با شاخص SPI و همچنين همبستگي معناداري بين ETo با شاخص SPEI در نواحي مختلف آب ‌و ‌هوايي مشاهده ‌گرديد. همبستگي ETo با شاخص SPEI در مناطق كم باران و خشك مقادير بسيار بالايي را نشان مي‌دهد و با كاهش نسبت بارش به ETo، مقدار همبستگي شاخص SPEI با ETo افزايش مي‌يابد. همبستگي پارامترهاي هواشناسي مؤثر بر ETo با اين شاخص‌ها در تمامي موارد كمتر از همبستگي ETo با شاخص‌هاي خشكسالي مي‌باشد و ميزان همبستگي اين پارامترها با شاخص‌ها، مستقيماً تحت تأثير همبستگي آن‌ها با ETo قرار دارد. اين پارامترها به‌طورضمني بر خشكسالي تأثيرگذار مي‌باشند و تجميع اثر آن‌ها بر خشكسالي مؤثرتر مي‌باشد. با توجه به همبستگي بسيار زياد ETo با وضعيت خشكسالي در اكثر مناطق موردبررسي و با توجه به نتايج اين تحقيق، پيشنهاد مي‌شود در مناطق خشك و نيمه‌خشك از شاخص SPEI (در مقايسه با شاخص‌هاي SPI و RDI) جهت پايش خشكسالي استفاده شود. ضمن‌آنكه استفاده از شاخص SPI در اين مناطق به هيچ عنوان توصيه نمي‌شود. در عين حال، در مناطق با نسبت بارش به ETo نزديك‌به‌يك، استفاده از شاخص‌هاي مبتني بر بارش مانند SPI مي‌تواند به‌خوبي نشانگر وضعيت خشكسالي منطقه باشد.