اثرات همزيستي ميكوريزا و پرايمينگ بذر بر بهبود عملكرد و اجزاي عملكرد ذرت دانه اي (L. Zea mays) در شرايط خاك شور

به منظور كاهش اثرات تنش شوري در مزرعه آزمايش تاثير همزمان پرايمينگ بذر و استفاده از ميكوريزا بر بهبود عملكرد دانه و اجزاي عملكرد ذرت هيبريد 640 NS در شهرستان گتوند استان خوزستان طي دو سال 1394-1393 انجام شد. آزمايش فاكتوريل با دو فاكتور ميكوريزا و پرايمينگ بذر در دو مكان خاك شور (7dS.m^-1=(EC و خاك غيرشور(EC=2/5dS.m^-1) ;در طي دو سال اجرا شد. آزمايش براي دو مكان و دو سال تجزيه مركب شد. عامل اول تلقيح و عدم تلقيح محدوده بستر بذر با ميكوريزا (Glomus mossea)، عامل دوم ، چهار سطح پرايمينگ بذر شامل اسموپرايمينگ با محلول NaCl (با غلظت دو دسي زيمنس بر متر در مدت 22 ساعت)، پرايمينگ با اسيد ساليسيليك (با غلظت 0/5 ميلي مولار در مدت 14 ساعت)، پرايمينگ با آب شهري (مدت زمان 18 ساعت) و عدم پرايم (شاهد) بودند. نتايج تجزيه واريانس مركب نشان داد كه اثرات سال، مكان، سال × مكان، پرايمينگ بذر، تلقيح ميكوريزايي و اثرات متقابل آنها بر صفات شاخص سطح برگ در مرحله گل تاجي، تعداد دانه در بلال، وزن هزار دانه، عملكرد ، عملكرد بيولوژيك و شاخص برداشت معني دار بودند. مقايسه ميانگين‌ها نشان داد كاربرد تلقيح با ميكوريزا نسبت به عدم تلقيح و استفاده از پرايمينگ بذر نسبت به شاهد (عدم پرايم) در تمامي صفات اندازه گيري شده در هر دو محيط شور و غيرشور در هر دو سال برتري داشتند. در مكان شور بدون كاربرد تلقيح با ميكوريزا و پرايم (شاهد)، ميزان شاخص سطح برگ (2/7)، تعداد دانه در بلال (212)، وزن هزار دانه (210 گرم)، عملكرد دانه (2826 كيلوگرم در هكتار) و عملكرد بيولوژيك (7296 كيلوگرم در هكتار) بود كه كاربرد پرايمينگ باعث افزايش تمامي صفات شده و بيشترين افزايش در تيمار پرايمينگ با اسيد ساليسيليك بدست آمد كه باعث افزايش شاخص سطح برگ (14/8 درصد)، تعداد دانه در بلال (34/4 درصد)، وزن هزار دانه (10/9 درصد)، عملكرد دانه (48/7 درصد) و عملكرد بيولوژيك (37/8 درصد) نسبت به عدم كاربرد پرايم و تلقيح با ميكوريزا (شاهد) شده بود. تلقيح با ميكوريزا باعث افزايش شاخص سطح برگ (2/9 درصد)، تعداد دانه در بلال (19/8 درصد)، وزن هزار دانه (4/2 درصد)، عملكرد دانه (23/9 درصد) و عملكرد بيولوژيك (19/9 درصد) نسبت به عدم كاربرد پرايم و تلقيح با ميكوريزا (شاهد) شده بود. اثر متقابل پرايمينگ بذر و تلقيح با ميكوريزا باعث افزايش تمامي صفات شده بود بيشترين افزايش در تيمار پرايمينگ با اسيد ساليسيليك و تلقيح با ميكوريزا بدست آمد كه باعث افزايش افزايش شاخص سطح برگ (25/9 درصد)، تعداد دانه در بلال (42/4 درصد)، وزن هزار دانه (15/7 درصد)، عملكرد دانه (62/9 درصد) و عملكرد بيولوژيك (49/2 درصد) نسبت به عدم كاربرد پرايم و تلقيح با ميكوريزا (شاهد) شده بود و نشان دهنده هم افزايي اثرات متقابل ميكوريزا و پرايمينگ بذر در كاهش تنش شوري مي باشد.