مفهوم مراقبت بايسته در حقوق بين‌الملل و مقررات گروه ويژه اقدام مالي

The Concept of Due Diligence in International Law and FATF Regulations

مراقبت بايسته به معناي هوشياري لازم در انجام تعهد حقوقي، يكي از اصول حقوق بين‌الملل است كه بارها در ديوان‌هاي بين‌المللي تأييد شده است. علاوه بر زمينه‌هاي عرفي الزامات اين اصل، كشورها آن را در معاهدات بسياري وارد نموده و در چارچوب تعهدات قراردادي نيز سامان داده‌اند. جايگاه اصلي اين مفهوم، در حقوق مسئوليت بين‌المللي است؛ جايي كه اجراي تعهدات دولت‌ها سنجيده مي­شود. اگر دولت در اجراي تعهدات خود فاقد مراقبت بايسته باشد، اين اصل مبنايي براي ايجاد مسئوليت خواهد بود. اهميت اين اصل در مسئوليت بين‌المللي ناشي از اقدامات خطرناك بسيار ملموس است. اصل مزبور در مقررات مالي بين‌المللي، از جمله توصيه‌هاي گروه ويژه اقدام مالي نيز وارد شده و الزاماتي را براي دولت‌ها و مؤسسات مالي ايجاد كرده است. مفهوم مراقبت بايسته در دو معناي خاص و عام در مقررات گروه ويژه اقدام مالي به كار رفته است كه شباهت‌ها و تفاوت‌هايي با دلالت‌هاي آن در حقوق بين‌المللي دارد. اين نوشته علاوه بر تبيين مفهوم اين اصل در حقوق بين‌المللي و مقررات گروه ويژه اقدام مالي، به بيان اين قرابت‌ها و افتراق‌هاي كاركردي و آثار آن‌ها مي‌پردازد.

The concept of due diligence meaning the necessary vigilance and carefulness in fulfilling a legal obligation is one of international law principles which has significantly been confirmed and emphasized by international tribunals. Despite customary grounds of this principle's requirements, many treaties have incorporated and arranged it in contractual frameworks. The main domain of this principle is in the law of international responsibility, where implementation of states' obligations are examined, and it will be the basis for responsibility if a state fails to behave in accordance with due diligence requirements. As a matter of fact, that state does not observe the necessary carefulness in fulfilling its obligations. The importance of this principle is more tangible in state liability in trans-boundary harms. The principle of due diligence has entered into international financial regulation, including FATF recommendations, and has created some commitments for states and financial institutions. The concept of due diligence has been used in two exclusive and general meanings in FATF regulations having some similarities and differences with its implications in international law. Despite clarifying the concept of due diligence in international law and FATF Regulations, this article deals with these functional approximations and separations and their effects.