بررسي الگوي رشد و افزايش وزن در جوجه‌هاي بومي اصفهان

amp;nbsp;در سال‌هاي اخير به‌طور عمده مرغان بومي موردتحقيق و توجه بيشتري بوده‌اند؛ زيرا نقش مهمي در تأمين پروتئين حيواني براي مصرف‌كنندگان در كشورهاي توسعه‌يافته و درحال‌توسعه ايفا كرده‌اند و منابع ژنتيكي پايه براي برنامه‌هاي اصلاح نژادي محسوب مي‌شوند. بنابراين شناخت دقيق آن‌ها مي‌تواند مبناي دقيق‌تري براي بهبود برنامه‌هاي اصلاح نژادي در آينده و استفاده بهينه از منابع موجود در جهت افزايش توليد آن‌ها گردد. ازاين‌رو اين مطالعه باهدف بررسي الگوي رشد و افزايش وزن جوجه‌هاي بومي اصفهان انجام گرفت. بدين منظور از اطلاعات رشد 230 قطعه جوجه بومي از 1 روزگي تا پايان هفته 12 استفاده شد. جوجه‌ها بعد از توزين در روز اول، شماره‌گذاري و تا پايان دوره به‌صورت انفرادي و هفتگي وزن­ شدند. در پايان هفته‌هاي 3، 6، 9 و 12 با استفاده از كوليس ديجيتال طول و قطر ران، طول و عرض سينه و طول و قطر ساق پا اندازه‌گيري شدند. در پايان هفته 12 كشتار جوجه‌ها انجام و جنسيت جوجه‌ها تعيين شد. همچنين وزن لاشه، وزن سينه، وزن ران‌ها و چربي محوطه بطني اندازه‌گيري و موردبررسي قرار گرفت. جهت برازش داده‌هاي رشد از سه تابع رشد ريچارد، گمپرتز و لجستيك استفاده شد كه به‌طوركلي براي هر دو جنس نر و ماده، تابع رشد ريچارد با 96/0 r2adj= amp;nbsp;برازش بهتري بر داده‌هاي رشد ارائه داد. نتايج نشان داد كه در 2 تا 12 هفتگي وزن زنده جوجه‌هاي نر به­طور معني‌داري بيش­تر بود. وزن لاشه و چربي و درصد ران در جوجه‌هاي نر و درصد سينه و بال در جوجه‌هاي ماده مقادير بيشتر و تفاوت معني‌داري را نشان داد و دو جنس ازنظر درصد لاشه تفاوتي باهم نداشتند. طول و قطر ران در نرها در هفته‌هاي 6، 9 و 12 بيشتر از ماده‌ها و تفاوت معني‌داري را نشان داد. طول و عرض سينه در نرها در هفته‌هاي 6 و 9 بيشتر از ماده‌ها بود و تفاوت معني‌داري را نشان داد. طول و قطر ساق در همه هفته‌ها در جنس نر به‌طور معني‌دار بيشتر از جنس ماده بود.