تغييرات فيتوشيمايي گياه چغندر (Beta vulgaris L)در پاسخ به پرتو ماوراءبنفش B

موجودات زنده واجد سازوكارهايي براي رويارويي با اثرات مضر پرتو فرابنفش خورشيد مي­باشند. در اين آزمايش، آثار سه دوز پرتو فرابنفشB بر روي برخي ويژگي­هاي فيزيولوژيك رقم BR1 گياه چغندرقند (Beta vulgaris L) درقالب طرح كاملاً تصادفي درسه تكرار مورد بررسي قرار گرفت. تمامي گياهان در اتاقك رشد با دماي ۲۰/۲۵ درجه سانتيگراد (شب/روز) با دوره روشنايي/ تاريكي ۱۶ ساعت و هشت ساعت، به مدت 30 روز رشد داده شدند. سپس گياهان تحت چهار تيمار شاهد و سه تيمار ۰۴۲/۳، ۰۸۴/۶ و ۱۲۶/۹ كيلو ژول بر متر مربع در روز پرتو فرابنفش B به مدت يك هفته قرار داده شدند. ببيشترين ميزان پرتو فرابنفش (۱۲۶/۹ كيلو ژول بر متر مربع در روز) موجب كاهش ۱۱ درصدي ميزان قندهاي محلول بافت برگي گياه شد. همچنين دوزهاي ۰۴۲/۳، ۰۸۴/۶ و ۱۲۶/۹ كيلو ژول بر متر مربع در روز پرتو فرابنفش B موجب افزايش ۸۰، ۸۲ و ۸۶ درصدي فلاوونوئيدها گرديده است. بالاترين ميزان پرتو فرا بنفش سبب افزايش ۲۴ درصدي تركيبات فنلي كل در گياه چغندرقند شد. پرتو فرا بنفش B موجب افزايش معني­دار مقادير بتالائين­ها (بتانين و بتاگزانتين) نيز گرديد. فعاليت آنتي­اكسيدانتي عصاره متانولي برگ­هاي چغندرقند تحت پرتو فرا بنفش B افزايش معني­داري داشت. بررسي فعاليت آنتي­اكسيدانتي بتالايين ها نشان داد كه ميزان فعاليت آنتي اكسيدانتي بتاگزانتين بيشتر از بتانين مي باشد. افزايش شدت پرتو فرابنفش B موجب بالا رفتن ميزان متابوليت هاي ثانويه چغندر قند و در نتيجه منجر به ارتقاي توان آنتي اكسيداني اين گياه گرديد.