ارزيابي روند تغييرات پوشش گياهي در طرح‌هاي بيابان‌زدايي با استفاده از تكنيك‌هاي Remote SensingGIS

براثر فعاليت‌هاي انساني و پديده‌هاي طبيعي چهره زمين همواره دستخوش تغيير مي­شود. ازاين‌رو براي مديريت بهينه مناطق طبيعي آگاهي از روند و ميزان تغييرات پوششي­/كاربري اراضي از ضروريات محسوب مي­شود و برآورد اين تغييرات از اهميت بسزايي برخوردار است. بازبيني اين تغييرات از طريق تصاوير ماهواره­اي و پيش­بيني و ارزيابي پتانسيل آن‌ها از طريق مدل‌سازي مي­تواند به برنامه­ريزان محيط‌زيست و مديران منابع طبيعي براي تصميمات آگاهانه­تر كمك كند. در پژوهش حاضر آشكارسازي و ارزيابي كمي روند تغييرات پوشش گياهي در مناطق تحت طرح هاي بيابان زدايي شامل شهداد و بم در استان كرمان وگرمسار در استان سمنان در طول يك دوره زماني 30 ساله طي سه بازه زماني 1987، 2002 و 2017 ميلادي انجام گرفت. بدين منظور نقشه­هاي شاخص پوشش گياهي NDVI و كاربري اراضي با استفاده از تصاوير سنجنده­هاي +ETM و TM و OLI ماهواره لندست به ترتيب در سه دوره زماني مربوطه در كلاس‌هاي اراضي با پوشش گياهي، فاقد پوشش گياهي و اراضي كشاورزي به ترتيب با ضريب كاپاي 83/0 تا 86/0 براي سال 1987 و ضريب كاپاي 91/0 تا 92/0 براي سال 2002 و ضريب كاپاي 94/0 تا 95/0 و همچنين دقت كل بين 88 تا 97 به دست آمد. پس از تهيه‌ي نقشه‌هاي كاربري اراضي در سال‌هاي مختلف، پايش تغييرات كاربري با روش Change Detection بررسي گرديد. نتايج نشان داد با بررسي روند تغييرات صورت گرفته در طي دوره‌هاي موردمطالعه، اراضي داراي پوشش گياهي در اين سه منطقه روند افزايشي داشته و در مقابل اراضي بدون پوشش به‌مرور به اراضي با پوشش گياهي تبديل گشته‌اند. همچنين اراضي كشاورزي در اين مناطق در طي اين سه دوره روند افزايشي داشته‌اند. درنهايت صرفه اقتصادي طرح‌هاي اجراشده در مناطق موردمطالعه محاسبه و مورد ارزيابي قرار گرفت.