كاربرد مدل‌سازي سري زماني در پيش‌بيني شدت تخليه زهكشي زيرزميني و نوسانات سطح ايستابي

ويژگي‌هاي تصادفي بودن پديده‌هاي زهكشي سبب شده تا بتوان از مفاهيم متغيرهاي تصادفي و سري‌هاي زماني در مدل‌سازي و پيش‌بيني عملكرد آنها استفاده شود. هدف از پژوهش حاضر بررسي قابليت مدل‌هاي سري زماني در پيش‌بيني عملكرد سامانه زهكشي زيرزميني شبكه ران بهشهر (كه زهكش‌هاي آن به وسيله باران فعال مي‌شوند) بود. در اين مطالعه در ابتدا مدل Drainmod واسنجي و سپس متغيرهاي شدت تخليه زهاب و عمق سطح ايستابي توسط مدل واسنجي شده شبيه‌سازي شد. سپس اين اطلاعات براي توسعه و ارزيابي مدل‌هاي مختلف سري زماني مورد استفاده قرار گرفت. نتايج نشان داد كه مدل  ARMAXبا متغيرهاي برونزاي ارزش روزانه، بارش روزهاي قبل و متوسط متغير مورد نظر در دو روز قبل در برآورد شدت تخليه زهاب و عمق سطح ايستابي كارآمدتر مي­باشد به طوري كه درصد ميانگين مطلق خطا براي هر دو متغير حدوداً هشت درصد بود. مقايسه نتايج پيش‌بيني مدل‌هاي برگزيده سري زماني با نتايج شبيه‌سازي مدل واسنجي شده Drainmod نشان داد كاربرد مدل‌هاي سري زماني در پيش‌بيني عملكرد سامانه زهكشي مطلوب و ضريب تعيين براي شدت تخليه زهاب و عمق سطح ايستابي به ترتيب 0/51 و 0/74 و ريشه ميانگين مربعات خطا نيز براي اين متغيرها به ترتيب 0/01 سانتي‌متر بر روز و 8/6 سانتي‌متر بود.