پهنه بندي اقليمي استان‌ خراسان جنوبي با نرم‌افزار GIS

طبقه بندي اقليمي نواحي جغرافيايي از گذشته هاي دور انجام مي شده است. با اين تفاوت كه در گذشته از روش‌هاي سنتي و امروزه با پيشرفت تكنولوژي GIS از روش‌هاي نوين استفاده مي شود. همچنين استفاده از چند پارامتر اقليمي در روش‌هاي سنتي به تنهايي مي‌توانست گوياي واقعيت اقليم نواحي باشد. بنابراين در ساليان اخير محققان كوشيده‌اند با استفاده از غالب پارامترهاي مؤثر بر اقليم و روش‌هاي نوين، تصويري واقعي از اقليم نواحي ارائه دهند. هدف اين مقاله پهنه بندي اقليمي استان خراسان جنوبي با روش تحليل عاملي و خوشه‌اي است و غالب عناصر اقليمي در تعيين نوع آب و هواي منطقه دخالت داده مي‌شود. براي بهبود نتايج پهنه‌بندي اقليمي از آمار ايستگاه‌هاي هواشناسي سينوپتيك و كليماتولوژي استفاده گرديد. براي اين امر يك ماتريس 34 *11 شامل 7 ايستگاه سينوپتيك و 4 ايستگاه كليماتولوژي و 34 متغير اقليمي تشكيل شد. بررسي نتايج حاصل از تحليل عاملي نشان داد كه اقليم استان متأثر از 6 عامل كه به ترتيب اهميت عبارتند از: دما (درجه حرارت)، رطوبت اتمسفري، باديغباري، يخبندان، بارشي، آفتابي (تابش). مؤلفه‌هاي ياد شده حدود 96/5 درصد رفتار اقليمي استان را تبيين كردند. تحليل خوشه‌اي بر روي عوامل ياد شده وجود 6 ناحيه آب و هوايي را در استان نشان داد. اين نواحي عبارت از ناحيه نيمه گرم و خشك معتدل، ناحيه گرم و بياباني، ناحيه گرم و خشك نيمه بياباني، ناحيه كوهستاني سرد و نيمه خشك، ناحيه بياباني، ناحيه گرم و خشك بياباني مي باشند.