ارزيابي راهكارهاي سازگاري با تغيير اقليم از ديدگاه مديريت آب سبز

حفاظت و توسعه پايدار خاك و آب يكي از ابر چالش‌هاي پيشروي كشورهاست. در اين پژوهش پس از ساخت مدل هيدرولوژيكي نيمه توزيعي SWAT (ابزار ارزيابي خاك و آب) براي حوضه سد لتيان، ارزيابي رواناب در اثر تغيير اقليم و تغييرات آب سبز با توجه به سناريوهاي مديريتي مورد بررسي قرار گرفته و پس از واردكردن اطلاعات بارش و دماي روزانه منطقه نسبت به شبيه‌سازي رواناب (1988 تا 2014) اقدام شده است. ايستگاه‌هاي هيدرومتري نجاركلا، لتيان، رودهن و زردره به‌عنوان نقطه كنترل، مورد واسنجي (1988-2010) و اعتبار‌سنجي (2014-2010) قرار گرفتند، نتايج شاخص‌هاي آماري ضريب تبيين (R^2) و نش‌ساتكليف (NS) نشان مي‌دهد كه شبيه‌سازي در اين حوضه آبريز با دقت خوبي انجام شده است (نتايج بالاي 0.6). نتايج آناليز حساسيت با نرم‌افزار SWATCUP حاكي از آن بود كه پارامتر PLAPS داراي بيش‌ترين حساسيت مي‌باشد. واسنجي مدل نيز توسط نرم افزار SWATCUP با الگوريتم SUFI2 با تعداد تكرارهاي 500 تايي انجام گرفت و در نهايت بهترين مقدار پارامترهاي انتخابي به‌دست آمد. همچنين با استفاده از ريزمقياس نمايي آماري توسط مدل اقليمي LarsWG اطلاعات اقليمي آينده تحت دو سناريوي خوش‌بينانه RCP2.6 و بدبينانه RCP8.5 به مدل وارد شد سپس دو سناريوي مديريتي در مدل SWAT اعمال‌ گرديد. در سناريوي اول، فرض شده است كه 3 درصد از مرتع ضعيف به كاربري جنگلي تبديل شود و درصد كاربري اراضي جنگلي به 3.18 درصد از كل مساحت برسد. همچنين در سناريوي دوم فرض شد كه به كشاورزي ديم 5 درصد افزوده شود در اين سناريوها مشخص گرديد كه با افزايش سطوح داراي پوشش گياهي (جنگل يا كشاورزي) نفوذ به آبخوان افزايش خواهد يافت و اين تغييرات عموماً به‌صورت افزايشي خواهند بود، همچنين با كاهش تبخير و تعرق در حوضه مواجه خواهيم بود. دليل اين امر ممكن است به‌علت افزايش سطح پوشش خاك و مقاومت در برابر تبخير مستقيم از خاك و افزايش برگاب باشد. نتايج شبيه‌سازي ميزان آب سبز در دوره زماني (2021-2040) نشان داد كه نوع واحد اراضي تأثيري مستقيم بر ميزان جريان آب سبز و ذخيره آب سبز خواهد داشت.