ارزيابي اثر تغيير اقليم بر دما و بارش فصل رشد گندم ديم در استان كردستان

گرمايش جهاني الگوي دما و بارش را دستخوش تغيير كرده و بر توليد محصولات زراعي از جمله گندم ديم اثر گذار خواهد بود. در اين پژوهش با روش‌هاي تحليل همبستگي و تحليل كاي‌اسكور تكرار‌شونده، ارتباط عملكرد گندم ديم در منطقه كردستان (در ايستگاه‌هاي سقز، سنندج، بيجار و زرينه اوباتو) با متغيرهاي دمايي و بارش تعيين و سپس چشم‌انداز عملكرد تحت يك سناريوهاي واداشت تابشي ارزيابي گرديد. به اين منظور خروجي روزانه هفت مدل انتخابي CMIP5 تحت سناريوي RCP8.5 براي دوره زماني 2045 الي 2065 اخذ و با روش خطاي نگاشت هم فاصله تابع توزيع تجمعي (EDCDFm) تصحيح شدند. نتايج نشان داد، بارش در اوايل كاشت و طي مرحله گل‌دهي، و دماي حداكثر پيش از شروع دوره ركود زمستانه گياه و طي مرحله گل‌دهي، و همچنين دماي حداقل ماه‌هاي ژانويه و فوريه تأثيرگذارترين عوامل بر عملكرد محصول هستند. پيش‌نگري‌ها نشان داد افزايش دماي بيشينه در ماه‌هاي نوامبر، دسامبر، آوريل و مه، موجب كاهش محصول خواهد شد، در حاليكه با افزايش دماي بيشينه و كمينه ماه‌هاي ژانويه و فوريه شرايط براي توليد مطلوب تر خواهد بود. پيش‌نگري تغييرات بارش نشان داد با كاهش بارش ماه‌هاي آوريل و مه، شرايط رطوبتي جهت توليد نامناسب است، در حاليكه افزايش بارش ماه نوامبر مي تواند شرايط رطوبتي در اوايل كاشت، و در نتيجه ميزان عملكرد محصول را بهبود دهد.