كاربرد روش ميانگين هندسي در تلفيق لايه ‏هاي اطلاعاتي ژئوشيميايي براي توليد نقشه شاهد ژئوشيمي

نقشه‏ شاهد ژئوشيمي يكي از مهم‌ترين لايه‏هاي اطلاعاتي براي تهيه نقشه پتانسيل معدني است. در اين پژوهش براي رفع كاستي‏هاي نقشه‏هاي شاهد گسسته، از روش فازي‏ پيوسته براي تهيه نقشه شاهد ژئوشيمي استفاده شد. ناحيه مورد مطالعه در پژوهش حاضر، ورقه 1:100.000 ورزقان است كه در زون متالوژني ارسباران واقع شده و ميزبان كانسار مهم مس پورفيري اسكارن سونگون است. از 1067 نمونه رسوب آبراهه‏اي كه توسط سازمان زمين‏شناسي در ورقه ورزقان برداشت شده است به‌ عنوان داده اوليه براي انجام مطالعات ژئوشيمي استفاده شد. به دليل نوع نمونه‌برداري انجام شده در اين ناحيه، ابتدا حوضه آبراهه‏اي بالادست براي هر كدام از نمونه‏ها ترسيم و مشخصات هر نمونه به حوضه بالادست مانند آن نسبت داده شد. با توجه به اين ‏كه عناصري مانند مس، موليبدن، نقره، سرب، روي، طلا و آرسنيك، به‌ عنوان عناصر شاخص كانسارهاي مس پورفيري مطرح‌اند، از عناصر ياد شده براي شناسايي مناطق مستعد كاني‏سازي مس پورفيري استفاده شد. براي فازي‏سازي نقشه هر يك از عناصر گفته شده، از تابع Large و لجستيك بهره گرفته شد. پس از فازي‌سازي، از روش ميانگين هندسي براي تلفيق نقشه‏هاي فازي حاصل شده، استفاده شد. نقشه تلفيق‌ يافته به كمك نمودارهاي آهنگ پيش‏بيني مساحت اشغال شده مورد اعتبارسنجي قرار گرفتند. بر اساس اين اعتبارسنجي، مشاهده شد كه تلفيق نقشه‏هاي فازي شده با تابع Large، نتايج بهتري ارايه مي‏‌دهد. محل تقاطع منحني در اين نمودار نمايانگر اين است كه با اشغال 20 درصد از مساحت اين ناحيه، 80 درصد از كانسارهاي مس پورفيري شناخته شده، قابل شناسايي‌اند.