اثر فاصله بين رديف بر معماري، عملكرد وش و كيفيت بذر ارقام پنبه (Gossypium hirsutum L.)

به‏ منظور بررسي اثر فاصله رديف بر معماري، عملكرد و كيفيت بذر پنبه يك آزمايش فاكتوريل در قالب طرح بلوك‏هاي كامل تصادفي با چهار تكرار در گرگان در سال زراعي 1391 انجام شد. تيمارهاي آزمايشي شامل فاصله رديف در سه سطح 20، 40، و 80 سانتي‌متر در سه رقم ساحل، سپيد و گلستان بود. در اين مطالعه ساختار و ويژگي ‏هاي هندسي گياه به‌طور معني‏ داري تحت تأثير فاصله رديف قرار گرفت. به‌طوري‌كه با كاهش فاصله رديف از 80 به 20 سانتي‏متر ارتفاع بوته، تعداد و طول شاخه‏ هاي رويا و زايا كاهش، اما شاخص سطح برگ، ماده خشك توليد شده در واحد سطح و ارتفاع تشكيل قوزه به‌طور معني‏ داري افزايش يافتند. با وجود كاهش معني ‏دار تعداد و اندازه قوزه در هر بوته با كاهش فاصله رديف، عملكرد وش ثابت بود كه اين به دليل افزايش تعداد بوته و در نتيجه تعداد قوزه در واحد سطح رخ داد. بيش‏ترين كيفيت بذر (جوانه ‏زني و قدرت بذر) در رقم گلستان در فاصله رديف 20 سانتي‌متر و در دو رقم ديگر در فاصله رديف 40 سانتي‏متر مشاهده شد. كم‏ترين قدرت بذر در هر سه رقم در فاصله رديف 80 سانتي‌متر به‌دست آمد. به ‏طور كلي، كاهش ارتفاع بوته و افزايش ارتفاع تشكيل قوزه (تسهيل برداشت مكانيزه)، افزايش شاخص سطح برگ و ماده خشك در واحد سطح، ثبات عملكرد و در نهايت افزايش كيفيت بذر در فاصله رديف‏ هاي كم‏تر، نشان‌دهنده برتري فاصله رديف ‏هاي كم در مقابل فاصله رديف‏ هاي زياد و معمول مي‏ باشند.