اثرات محلول‌پاشي اسيد ساليسيليك و نيترات پتاسيم بر محتواي كلروفيل، نشت الكتروليت و رشد پيازهاي دختري زعفران

تنش سرما كه در برخي سال ها به طور طبيعي طي دوره رشد رويشي زعفران در زمستان رخ مي دهد، مي تواند رشد و گل دهي گياه را به طور معني داري تحت تأثير قرار دهد. از طرفي، مصرف تركيبات هورموني و غذايي مي تواند بر تحمل نسبت به تنش هاي محيطي مؤثر باشد. به منظور بررسي تأثير محلول پاشي با ساليسيليك اسيد و نيترات پتاسيم بر گياه دارويي زعفران، آزمايشي طي سال هاي 94 - 1393 و 94 - 1395 به صورت تجزيه مركب و بر مبناي طرح بلوك هاي كامل تصادفي با چهار تكرار در مزرعه تحقيقاتي دانشكده كشاورزي سرايان (دانشگاه بيرجند) به اجرا در آمد. غلظت هاي مختلف ساليسيليك اسيد ( 5 / 0 ، 1 و 2 ميلي مولار بر ليتر) و نيترات پتاسيم ( 250 ، 500 و 1000 ميلي گرم بر ليتر) به همراه شاهد (آب مقطر) در دو زمان به صورت محلول پاشي به عنوان تيمار اعمال گرديد. نتايج نشان داد كه بيشترين ميزان كلروفيل a و نسبت كلروفيل a/b در تيمار 1000 ميلي گرم بر ليتر نيترات پتاسيم به ترتيب با 935 / 6 و 64 / 123 ميلي-گرم بر گرم وزن تر حاصل شد كه با سطح 2 ميلي مولار ساليسيليك اسيد اختلاف معني داري نداشت. بيشترين كلروفيل b در تيمار 5 / 0ميلي مولار ساليسيليك اسيد با 0849 / 1 ميلي گرم بر گرم مشاهده شد كه با تيمار 1 ميلي مولار ساليسيليك اسيد اختلاف معني داري نشان نداد. در تيمار محلول پاشي با آب مقطر (شاهد) كمترين كلروفيل a ( 3/59 ميلي گرم بر گرم وزن تر( و كلروفيل كل ) 309 / 0 ميلي گرم بر گرم وزن تر( به دست آمد. مصرف تمام سطوح ساليسيليك اسيد و نيترات پتاسيم، نشت الكتروليت ها را به طور نسبي كاهش داد؛بطوري كه بيشترين و كمترين مقدار اين شاخص به ترتيب در شاهد( 34/1 درصد) و محلول پاشي با غلظت 1 ميلي مولار ساليسيليك اسيد( 4 / 14 درصد) مشاهده شد. افزون بر اين، بالاترين مقدار وزن تر پياز دختري (90 / 3 گرم)، تعداد برگ (8 برگ در هر بوته) و طول برگ ( 8 / 33 سانتي متر) در سطح 2 ميلي مولار ساليسيليك اسيد، به دست آمد. تيمار 2 ميلي مولار ساليسيليك اسيد و پس از آن تيمار 1000 ميلي گرم بر ليتر نيترات پتاسيم بهترين شرايط را از نظر محتواي كلروفيل، رشد رويشي و رشد پيازهاي دختري زعفران فراهم كردند. در مجموع، به نظر ميرسد اسيد ساليسيليك و نيترات پتاسيم با تأثير بر فرآيندهاي فيزيولوژيك گياه، سبب كاهش اثرات منفي تنش سرما بواسطه كاهش ميزان نشت الكتروليت ها و نيز افزايش رشد پيازهاي دختري و توسعه اندام فتوسنتز كنندة گياه دارويي زعفران مي شوند كه در نهايت، افزايش گلدهي را در پي خواهد داشت.