ارزيابي تغييرات مكاني عناصر غذايي پرمصرف در اراضي دانشگاه زنجان

يك سيستم كشاورزي زماني پايدار است، كه عناصر غذايي از دست رفته در آن به نحوي جايگزين شود. كودهاي شيميايي يكي از مهم‌ترين منابع تأمين‌كننده عناصر غذايي براي گياه است كه استفاده بهينه از آن‌ها در دستيابي به نتيجه مورد نظر، نقش اساسي دارند. از جمله ابزارهاي مناسب در اين زمينه نقشه‌هاي پهنه‌بندي عناصر غذايي است. از طرف ديگر نقشه‌هاي پهنه‌بندي عناصر غذايي مي‌تواند راه‌گشاي استفاده مناسب و صحيح از كودهاي شيميايي باشد. در اين پژوهش، تغييرات مكاني و نقشه‌هاي پهنه‌بندي عناصر پر‌مصرف نيتروژن، فسفر و پتاسيم مورد ارزيابي قرار گرفت. براي اين منظور 96 نمونه خاك از لايه سطحي (صفر تا 25 سانتي‌متر) و عمقي (25 تا 50 سانتي‌متر) به روش شبكه‌بندي منظم با فواصل 250 متري، در اراضي دانشگاه زنجان جمع‌آوري شد. تجزيه آماري داده‌ها نشان داد كه عنصر نيتروژن، كم‌ترين ضريب تغييرات را در بين ساير ويژگي‌ها داشت. نتايج تجزيه و تحليل‌هاي زمين‌آماري، گوياي تناسب مدل نمايي براي توصيف ساختار تغييرات مكاني عناصر غذايي پرمصرف بود. در اعماق مورد مطالعه كم‌ترين دامنه تأثير براي عنصر پتاسيم با مقادير 328.1 و 553.7 متر برآورد شد. نقشه‌هاي پهنه‌بندي عناصر پرمصرف نشان داد پراكنش اين عناصر در منطقه تصادفي نبوده و از يك الگوي مكاني تبعيت مي‌كند.