ارزيابي تنوع ژنتيكي و روابط صفات زراعي در ژنوتيپ‌هاي سويا تحت شرايط آبياري نرمال و تنش كم‌آبي

ارزيابي تنوع ژنتيكي و شناسايي ژنوتيپ‌هاي با پتانسل عملكردي بالا و محتمل به تنش‌هاي محيطي مي‌تواند در پيشبرد برنامه‌هاي به‌نژادي آتي بسيار ارزشمند باشد. بنابراين به منظور ارزيابي تنوع ژنتيكي و تحمل به تنش كم‌آبي، تعداد 40 ژنوتيپ متوسط ‌رس سويا از گروه رسيدن III و IV انتخاب و در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي با سه تكرار تحت شرايط آبياري نرمال و تنش كم‌آبي در مزرعه تحقيقاتي بخش دانه‌هاي روغني مؤسسه اصلاح و تهيه نهال و بذر در سال زراعي 1393 كشت شدند. تحت شرايط آبياري نرمال و تنش كم‌آبي، صفات عملكرد دانه، تعداد دانه در بوته و تعداد شاخه‌هاي فرعي نه تنها ضريب تغييرات فنوتيپي و ژنتيكي بالايي نشان دادند، بلكه توارث‌پذيري و پيشرفت ژنتيكي بالايي نيز داشتند. براساس نتايج نمودار باي‌پلات، ژنوتيپ‌هاي L6P79، Chaleston×Mostang/12، D42×Will82، D42.I4، Spry×Savoy/3، D42.I9 و DI74 از نظر عامل‌هاي مربوط به عملكرد و اجزاي عملكرد تحت شرايط آبياري نرمال و تنش كم‌آبي مقادير بالايي نشان دادند كه مي‌توان از آنها به عنوان ژنوتيپ‌هاي با عملكرد بالا تحت شرايط آبياري نرمال و تنش كم‌آبي ياد كرد. البته ژنوتيپ‌هاي D42×Will82 و Chaleston×Mostang/12 با وجود اينكه تحت شرايط آبياري نرمال و تنش كم‌آبي عملكرد بالايي نشان دادند ولي كاهش عملكرد نسبتاً بالايي تحت شرايط تنش كم‌آبي نشان دادند. بنابراين با وجود حساسيت نسبي اين ژنوتيپ‌ها به تنش كم‌آبي، مي‌توان از آنها براي كشت در مناطقي كه امكان وقوع تنش كم‌آبي نيز وجود دارد، استفاده نمود.