ارزيابي تحمل به خشكي در ژنوتيپ هاي مختلف گندم

اين پژوهش در سال زراعي 951394 در دو مكان (ايستگاه تحقيقات كشاورزي ديم شيروان و ايستگاه تحقيقات كشاورزي سيساب بجنورد) در استان خراسان شمالي در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي در چهار تكرار در دو شرايط ديم (تنش) و آبياري تكميلي به اجرا درآمد. بر اساس عملكرد دانه در شرايط تنش و بدون تنش، شاخص‌هاي: حساسيت به خشكي فيشر(SSI)، شاخص تحمل به خشكي فرناندز(STI) ، شاخص پايداري عملكرد(YSI)، شاخص ميانگين بهره‌وري(MP)، شاخص ميانگين هندسي عملكرد(GMP) و شاخص عملكرد(YI) محاسبه شدند. بر اساس تجزيه واريانس مركب، اثر مكان براي اكثر صفات و عملكرد دانه معني‌دار بود و ژنوتيپ‌ها از نظر عملكرد دانه داراي اختلاف معني‌داري بودند. اثر متقابل ژنوتيپ مكان نيز براي اكثر صفات و صفت عملكرد دانه معني‌دار بود. نتايج نشان داد، ژنوتيپ‌هاي 17 و 12 به ترتيب با 2780 و 2608 كيلوگرم در هكتار عملكرد دانه در شرايط بدون تنش و با 2263 و 2119 كيلوگرم در هكتار عملكرد دانه در شرايط تنش، نسبت به ساير ژنوتيپ‌ها برتر بودند. بر اساس ضرايب همبستگي محاسبه شده، شاخص‌ هاي تحمل به خشكي فرناندز، ميانگين بهره‌وري و شاخص ميانگين هندسي عملكرد، بيشترين همبستگي را با عملكرد دانه داشتند. ژنوتيپ‌هاي 17 و 12 از لحاظ تمام شاخص‌هاي محاسبه شده نسبت به ساير ژنوتيپ‌ها در هر دو محيط تنش و بدون تنش برتري داشتند و اين دو ژنوتيپ با بالاترين عملكرد دانه، متحمل‌ترين ژنوتيپ به خشكي نسبت به ساير ژنوتيپ‌ها شناخته شدند.