ارزيابي مولكولي و بيوشيميايي دو رقم گندم نان (.Triticum aestivum L) تحت تأثير تنش اكسيداتيو

تنش ناشي از عناصر فلزي يكي از مشكلات جدي بازدارنده توليد محصول در سراسر جهان است. تنش فلزي باعث تغييرات فنوتيپي، آنزيمي و بيان ژن در گياهان مي‌شود. اساساً، اثرات مضر تنش فلزي با توليد مقدار زيادي گونه‌هاي فعال اكسيژن (ROS) ايجاد مي‌شود. اگرچه مقادير بالاي گونه‌هاي فعال اكسيژن (ROS)مضر است، اما در غلظت‌هاي پايين و متعادل به عنوان يك عامل سيگنالي و انتقال عمل مي‌كنند. در اين بررسي، آزمايشي به‌صورت فاكتوريل در قالب طرح بلوك كامل تصادفي با سه تكرار اجرا شد. فاكتورهاي آزمايشي شامل نيترات نقره (AgNO3)به‌عنوان عامل تنش اكسيداتيو در سه سطح (0، 1 و 2 ميلي‌مولار) و دبكو (DABCO) به‌عنوان آنتي اكسيدانت در سه سطح (0، 10 و 20 ميلي‌مولار) بودند كه روي دو رقم گندم (فلات و تجن)اعمال شدند. صفات مورد ارزيابي شامل كلرفيل a، كلرفيل b، شاخص سطح اكسيداسيوني سلول‌ (TBARM) و بيان ژن‌هاي متالوتيونين و گلوكناز بود.نتايج نشان داد كه تيمار نيترات نقره در سطوح بالا و بدون دبكو كلروفيل a و b را كاهش داد و از طرفي موجب افزايشTBARM  شد. بر اساس نتايج اين آزمايش، تحت شرايط تنش ابتدا بيان ژن‌هاي متالوتيونين و گلوكناز افزايش يافت و سپس با افزايش سطح نيترات نقره بيان آن‌ها كاهش يافت. بالاترين و پايين‌ترين سطح بيان ژن‌هاي متالوتيونين و گلوكناز در هر دو رقم تجن و فلات به‌ترتيب در تيمارهاي1 ميلي‌مولار و 2 ميلي‌مولار نيترات نقره رخ داد. شناسايي نقش ژن هاي مزبور در واكنش به تنش اكسيداتيو، علاوه بر تحليل سازوكار تاثير سميت فلزات سنگين، امكان استفاده از اين ژن ها را در برنامه هاي اصلاحي اعم از كلاسيك و مولكولي فراهم مي آورد.