ارزيابي تحمل به تنش‏هاي دماي بالا و پايين و خفتگي ثانويه ناشي از خشكي در ارقام كلزا

هدف از اين تحقيق ارزيابي ژنوتيپ‏هاي مختلف كلزا در واكنش به تنش‏هاي دمايي مختلف بود. با استفاده از دماهاي اصلي (كاردينال) شاخص‌هاي تحمل به دماي بالا و پايين تعيين گرديد. سپس، ژنوتيپ‏هاي مختلف از اين نظر ارزيابي شدند. به اين منظور آزمايش جوانه‏ زني با 3 تكرار 50 بذري در درون اتاقك (انكوباتور)هاي رشد با دماهاي ثابت 5، 10، 15، 20، 25 و 30 درجه‌ سانتي‏گراد روي 10 ژنوتيپ كلزا انجام گرفت. در نهايت، پاسخ سرعت جوانه‏زني به دما با تابع دوتكه‌اي و درصد جوانه‏زني با تابع بتا توصيف شد. با كمك دماهاي اصلي براي درصد و سرعت جوانه‏زني، تحمل به دماهاي بالا و پايين براي ژنوتيپ‏هاي مختلف تعيين شد. نتايج نشان داد كه ميانگين دماهاي كمينه، بهينه و بيشينه براي درصد جوانه‏ زني به‏ ترتيب برابر 4.99، 18.23 و 34.20 درجه سانتي‏گراد بود و همچنين ميانگين دماهاي كمينه، بهينه و بيشينه براي سرعت جوانه‏ زني به ‏ترتيب برابر 6.18، 24.76 و 39.43 درجه سانتي‏گراد بود. شاخص ‏هاي تحمل به گرما و سرما نيز ميان ارقام مختلف متفاوت بودند. رقم اكاپي هم در شاخص تحمل به گرما (5.95) و هم در تحمل به سرما (8.48) متحمل‏ترين رقم شناخته شد. رقم ايكس پاور پايين‌ترين تحمل را هم در شاخص‏هاي تحمل به گرما (4.78) و هم به سرما (6.50) داشت. همچنين، پتانسيل القاي خفتگي ثانويه ناشي از تنش خشكي در رقم اكاپي (حدود 40%) در بالاترين مقدار نسبت به ساير ارقام بود. به نظر مي‏رسد، ارتباطي بين پتانسيل القاي خفتگي ثانويه و تحمل به تنش‏هاي دمايي وجود داشته باشد كه نياز به مطالعه بيشتر دارد.