تحليل اثرات طرح خروج دام از جنگل بر مردم محلي: مطالعه موردي روستاي سياه‏دره نهاوند

هدف كلي پژوهش حاضر بررسي آثار و پيامدهاي اجراي طرح خروج دام از جنگل در روستاي سياه‏دره شهرستان نهاوند بود، كه به‏صورت كيفي و با استفاده از روش نظريه بنياني انجام شد. جمع‏آوري اطلاعات از طريق مشاهده نيمه‏مشاركتي و مصاحبه نيمه‏ساختارمند در سال 1394 و در قالب گروه‏هاي بحث متمركز صورت گرفت. جامعه آماري تحقيق سرپرستان خانوارهاي ساكن روستاي مورد مطالعه بودند. نمونه‏گيري تحقيق به‏صورت هدفمند و تا زمان اشباع نظري داده‏ها پيش رفت. پايايي پرشسنامه از طريق يادداشت‏برداري نكات كليدي مطرح‏شده در مصاحبه‏ها، ايجاد نوعي تعامل دو طرفه با مصاحبه‏شوندگان و سه‏وجهي‏سازي و روايي آن نيز از طريق راهبرد «بازخورد مشاركت‏كننده» تأييد شد. تحليل اطلاعات گردآوري‏شده از طريق مصاحبه و مشاهده با استفاده از روش‏هاي تحليل كيفي و از طريق استخراج، دسته‏بندي، طبقه‏بندي و دستيابي به مفاهيم كلي در قالب روش نظريه بنياني انجام گرفت. طبق نتايج به‏دست آمده، اثرات خروج دام از جنگل در شش دسته شامل 1) تضعيف و ركود فعاليت‏هاي دامداري، 2) اثرات مثبت و منفي بر وضعيت مالي روستاييان، 3) پيدايش معضلات اجتماعي در روستا، 4) تضعيف روحيه مشاركتي روستاييان در حفظ جنگل‏ها و مراتع، 5) عدم پايبندي سازمان‏هاي دولتي به تعهدات طرح، و 6) اثرات سوء روحي و رواني طبقه‏بندي شدند. در پژوهش حاضر، پيشنهادهاي برنامه‏ريزي جامع در راستاي سامان‏دهي پرورش دام و تلاش دولت براي عملي كردن وعده‏هاي داده‏شده به جنگل‏نشينان به‏منظور رفع مشكلات اجرايي طرح ارائه شد.