شناسايي چالش‌ها و تدوين راهبرد‌هاي مديريت مشاركتي جنگل‏هاي زاگرس با استفاده از تحليل شبكه‏ اي سوات (ANPSWOT): مطالعه موردي منطقه جنگلي بانكول، ايلام

در چند دهه اخير، جنگل‌هاي ناحيه رويشي زاگرس در معرض خطرات مختلف بوده و به‏ويژه در سال‌هاي اخير، به‏شدت تخريب شده‌اند. امروزه، اهميت مشاركت ذي‏نفعان محلي در راستاي حفظ و احياي عرصه‌‌هاي جنگلي در بين بخش‌هاي مختلف اجرايي و پژوهشي كشور بيش از پيش مطرح است. از اين‏رو، تحقيق حاضر بر اساس روش ارزيابي‌ مشاركتي‌ روستايي (PRA) و به‏منظور ارزيابي مشاركت روستاييان در فرآيند برنامه­ريزي و مديريت منطقه جنگلي بانكول استان ايلام اجرا شد. در اين راستا، داده‌هاي تحقيق با استفاده از ابزار‌هاي بارش افكار، بحث گروهي و پرسشنامه نيمه‏ساختاريافته جمع‌آوري شد. سپس، با استفاده از روش­هاي سوات (SWOT) و فرآيند تحليل شبكه­اي (ANP) نسبت به ارزيابي عوامل و اولويت‌بندي راهبردهاي مورد نظر اقدام شد. جامعه آماري تحقيق شامل سه روستاي واقع در منطقه جنگلي بانكول بود. در تحقيق حاضر، با استفاده از روش SWOT، ضمن شناسايي نقاط قوت و ضعف (عوامل داخلي) و فرصت­ها و تهديدها (عوامل خارجي)، هشت راهبرد مديريت مشاركتي منطقه جنگلي بانكول تدوين شد كه از آن ميان، راهبردهاي محافظه‏كارانه (واگذاري مديريت عرصه‌هاي جنگلي به بهره­برداران و توسعه تعاوني­هاي بهره­برداري از جنگل) به عنوان راهبردهاي برتر با مجموع 212/0، راهبردهاي رقابتي (تجهيز مردم محلي به وسايل اطفاي حريق) با مجموع 165/0، راهبردهاي تهاجمي ( توسعه مشاركت­هاي مردمي و گروه­هاي هميار سبز و توجه بيشتر به آموزش بهره‏برداران) با مجموع 116/0، و راهبردهاي تدافعي (مديريت چرا و كنترل ورود و خروج دام به عرصه‌ها، توقف توسعه كارخانه سيمان و جلوگيري از كشاورزي در جنگل) با مجموع 098/0 به عنوان راهبردهاي بعدي انتخاب شدند.