كاربرد تئوري فرهنگي در تحليل رفتار حفاظت آب كشاورزان دشت نيشابور

امروزه كمبود آب براي توليد مواد غذايي،نگراني هاي گسترده اي را در سراسر جهان و به‌ويژه ايران ايجاد كرده است.با توجه به اين كه بخش كشاورزي بزرگ‌ترين مصرف كننده آب در كشور است و كشاورزان به‌عنوان مهم ترين مصرف كنندگان، از آب موجود و در دسترس به‌خوبي استفاده نمي كننند، درك صحيح از رفتار كشاورزان در حفاظت از آب مي تواند به سياست‌گذاران در تدوين سياست ها و شيوه هاي گسترده حفاظت از آب كمك كند. پژوهش حاضر با استفاده از تئوري فرهنگي، به تحليل رفتار حفاظت از آب كشاورزان دشت نيشابور پرداخته است. جامعه آماري اين پژوهش، كشاورزان گندم كار دشت نيشابور به تعداد 1300 نفر بودند كه بر اساس فرمول كوكران، نمونه 235 نفري از آن ها تعيين شد. نمونه ها به روش نمونه گيري خوشه‌اي چندمرحله اي انتخاب شدند. داده هاي موردنياز پژوهش با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته گردآوري شد. روايي پرسشنامه از سوي گروهي از متخصصان ترويج و توسعه كشاورزي بررسي و تأييد شد و براي تعيين ميزان پايايي بخش هاي مختلف پرسشنامه از روش پايايي مركب استفاده شد (0/69 تا 0/94). نتايج ارزيابي جهان بيني كشاورزان در حفاظت از منابع آب نشان داد كه بيشترين ميانگين، مربوط به جهان بيني مساوات طلبي و كمترين ميانگين، مربوط به جهان بيني فردگرايي در بين كشاورزان بوده است. بر اساس نتايج، چهار متغير نگرش، درك ريسك، هنجار ذهني و مسئوليت پذيري به‌طور مستقيم و جهان ‏بيني مساوات طلبي، سلسله مراتبي و تقديرگرايي به‌طور غيرمستقيم بر نيت افراد نسبت به حفاظت از آب تأثير مي گذارند. از طرفي، رفتار حفاظت آب، به‌طور معني داري توسط نيت تبيين مي شود. در نهايت، بر اساس نتايج تحقيق، پيشنهاد‌هايي در راستاي حفاظت از آب ارائه گرديد.