دو ﻧﻮع ﻣﺨﺘﻠﻒ آﻧﺘﯽ اﮐﺴﯿﺪان ﺧﻮراﮐﯽ: فراسنجهﻫﺎي اﯾﻤﻨﯽ و عملكرد در ﺑﺮهﻫﺎي ﺷﯿﺮﺧﻮار ﺳﻨﺠﺎﺑﯽ

تعداد 24 راس بره نر و ماده سنجابي شيرخوار با ميانگين وزن 2/4 كيلوگرم از زمان تولد در يك دوره 90 روزه در قالب طرح بلوك كامل تصادفي جهت بررسي دو آنتي­اكسيدان خوراكي مورد استفاده قرارگرفتند. بره­ها از هفته دوم علوفه و كنسانتره علاوه بر شير مادر دريافت نمودند. جيره­هاي آزمايشي شامل جيره شاهد (جيره آغازين و شير)، جيره شاهد + 10 درصد گياه بادرنجبويه (Melissa officinalis) و جيره شاهد + يك كپسول حاوي30 ميلي­گرم كوآنزيم Q10 بودند. جهت اندازه­گيري برخي فراسنجه­هاي خون و آنزيمي هر 30 روز يك بار از سياهرگ گردني خون­گيري شد. تفاوت معني­داري بين تيمارهاي آزمايشي از لحاظ مصرف شير و خوراك روزانه بره­ها و فراسنجه­هاي عملكردي مشاهده نشد. هماتوكريت تحت تأثير بادرنجبويه قرار نگرفت ولي كوآنزيم سبب افزايش آن شد (05/0 gt;P). جيره­هاي حاوي آنتي­اكسيدان، سبب افزايش كل گلبول­هاي سفيد خون نسبت به گروه شاهد شدند (05/0 gt;P)؛ ولي تغييري در مونوسيت و بازوفيل ايجاد نشد. بادرنجبويه باعث كاهش لنفوسيت و افزايش نوتروفيل شد (05/0 gt;P) ولي كوآنزيم تأثيري بر اين دو فراسنجه نداشت. ائوزينوفيل خون بره­هاي دريافت­كننده بادرنجبويه يا كوآنزيم بيش‌تر از گروه شاهد بود (05/0 gt;P). غلظت گلوتاتيون پراكسيداز، ايمونوگلوبولين­جي و ظرفيت كل آنتي‌اكسيداني تحت تأثير تيمارها قرار نگرفتند، ولي مكمل بادرنجبويه سبب كاهش شاخص مالون‌دي‌آلدهيد  شد (05/0 gt;P). نتايج اين آزمايش نشان داد، استفاده از گياه بادرنجبويه در سطح 10 درصد جيره و همچنين 30 ميلي­گرم در روز كوآنزيم Q10 در جيره بره‏هاي شيرخوار باعث بهبود سيستم ايمني ‏شد هرچند تغييري در عملكرد بره­ها مشاهده نشد.