حساسيت چندگونه آفت انباري به اسانس هاي گياهان شويد، كرفس و نعناع وحشي

استفاده از آفت كش هاي شيميايي علاوه بر تهديد سلامتي انسان، خطرات محيطي را هم به وجود آورده است. اسانس هاي گياهان معطر به عنوان حشره كش هاي طبيعي و سالم براي كنترل حشرات آفت مطرح شده اند. در تحقيق حاضر، سميت اسانس گياهان شويد، كرفس و نعناع وحشي روي حشرات كامل سوسك چهارنقطه اي حبوبات (Callosobruchus maculatus F.) ، لاروهاي شب پره ي مديترانه اي آرد (Ephestia kuehniella Zeller) و شب پره ي هندي (Plodia interpunctella (Hübner)) بررسي شد. بر اساس نتايج تجزيه ي شيميايي اسانس ها با دستگاه گاز كروماتوگرافيطيف سنج جرمي، (+)كاروون (81/48 درصد)، آپيول (58/22 درصد) و ليمونن (61/12 درصد) در اسانس شويد، آپيول (82/21 درصد)، ديليمونن (21/21 درصد)، 3كارن (80/11 درصد) در اسانس كرفس و ميريستيسين (35/13 درصد)، 3ترپينولنون (33/13 درصد) و 2ايزوپروپيلدن سيكلوهگزانون (239/9 درصد) دراسانس نعناع‌ وحشي به عنوان تركيب هاي اصلي شناسايي شدند. اسانس ها سميت تدخيني بالايي را روي هر سه گونه آقت نشان دادند. LC50اسانس هاي نعناع وحشي، شويد و كرفس روي حشرات كامل سوسك چهارنقطه اي حبوبات به ترتيب 958/58، 769/67 و 888/94 ميكروليتر بر ليتر برآورد شدند. لاروهاي شب پره ي هندي نسبت به لاروهاي شب پره ي مديترانه اي آرد و حشرات‌كامل سوسك چهارنقطه اي حبوبات در برابر اسانس شويد حساستر بودند. اسانس نعناع وحشي سميت تدخيني بيشتري نسبت به اسانس هاي شويد و كرفس روي شب پره ي مديترانه اي آرد نشان داد. همچنين لاروهاي شب پره ي هندي نسبت به حشرات كامل سوسك چهارنقطه اي حبوبات حساسيت بيشتري در برابر اسانس نعناع وحشي نشان دادند. نتايج اين پژوهش نشان داد كه اسانس هاي شويد، كرفس و نعناع‌وحشي داراي پتانسيل حشره كشي مناسبي بوده و مي‌توانند در مديريت سوسك چهارنقطه اي حبوبات، شب پره ي مديترانه اي و شب پره ي هندي مد نظر قرار گيرند.