اثر خاك ورزي حفاظتي بر خصوصيات خاك، ظرفيت مزرعه‌اي، مصرف سوخت، و عملكرد گندم در تناوب با ذرت

اين تحقيق در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي با پنج تيمار و چهار تكرار به مدت چهار سال در شهرستان مرودشت فارس اجرا شد. تيمارهاي تحقيق عبارت بودند از 1) كم خاك ورزي، 2) كشت مستقيم گندم و ذرت به مدت چهار سال، 3) كشت مستقيم گندم در سال‌هاي اول، دوم و چهارم و كشت مرسوم آن در سال سوم وكشت مستقيم ذرت به مدت چهار سال، 4) كشت مستقيم ذرت در سال‌هاي اول، دوم و چهارم و كشت مرسوم آن در سال سوم و كشت مستقيم گندم به مدت چهار سال و 5) خاك‌ورزي مرسوم. نتايج تحقيق نشان مي‌دهد كه روش‌هاي بي‌خاك‌ورزي و كم‌خاك‌ورزي، در مقايسه با خاك‌ورزي مرسوم، باعث كاهش مصرف سوخت به‌ترتيب به‌ميزان 80 و 58 درصد شده اند. ظرفيت مزرعه‌اي موثر براي تهيۀ زمين و كاشت در تيمارهاي بي‌خاك‌ورزي و كم‌خاك‌ورزي، نسبت به تيمار خاك‌ورزي مرسوم، به‌ترتيب شش و سه برابر گرديد. همچنين، روش‌هاي خاك‌ورزي حفاظتي، باعث افزايش ذخيرۀ رطوبت در خاك، حداكثر به‌ميزان 32 درصد، شده اند. هرچند روش‌هاي خاك‌ورزي اثر معني‌داري بر پايداري خاكدانه‌ها نداشته اند، اما خاكدانه‌ها در روش‌هاي حفاظتي داراي شاخص‌هاي پايدارتري بودند. عملكرد گندم در سه سال اول تحقيق تحت تأثير معني‌دار روش‌هاي خاك‌ورزي بوده است (در اكثر اين سال‌ها، خاك‌ورزي مرسوم عملكرد بيشتري داشت)، اما در سال آخر اختلاف معني‌داري بين تيمارها از نظر عملكرد گندم مشاهده نشد.