بررسي تحليلي نگره اختصاص در خطاب آيات اَلست از نگاه سيد مرتضي (ره ) و زمخشري

«آيات اَلست» از مشكل‌ترين آيات در حوزه تفسير شمرده مي‌شوند، به گونه‌اي كه انديشه روشني از آن‌ها در ميان مفسران ديده نمي‌شود. از بحث‌هاي بنيادين در اين زمينه، عموميت يا اختصاص خطاب در اين آيات است. برخلاف مشهور كه خطاب «اَلست بربّكم» را با تكيه بر روايات به عموم انسان‌ها نسبت داده‌اند، دو تن از مفسران و صاحب‌نظران به‌نام تشيّع و تسنّن، سيد مرتضي علم‌الهدي و جارالله زمخشري، با كنار نهادن روايات، معنايي خاص و معيّن از اين آيات ارائه داده‌اند. اين پژوهش با استفاده از روش توصيفي‌ـ تحليلي به بررسي و تبيين ديدگاه دو مفسر نامبرده پرداخته‌است. نتايج پژوهش بيانگر فقدان اعتبار برخي از روايات معطوف به آيات محل بحث است. اختصاص خطاب آيه به مخاطبان ويژه و نفي عموميت خطاب‌ـ آن گونه كه بسياري از مفسران گفته‌اندـ از ديگر نتايج مهم اين پژوهش است. نتايج اين پژوهش در حل مشكلات متعدد تفسيري ذيل آيه اَلست كاربرد دارد و با تكيه بر آن مي‌توان برخي از ابعاد مبهم تفسير آيه اَلست را روشن ساخت.