سبك‌شناسي لايه ‌واژگاني دعاي ابوحمزه ثمالي

سبك‌شناسي علمي است كه به تحليل و بررسي عناصر سخن مي‌پردازد و مختصاتي از متن كه متكرر باشد، مدّنظر قرار مي‌دهد و از لايه‌ها و جنبه‌هاي گوناگوني برخوردار است كه شناخت نظام واژه‌گزيني و نوع واژه‌هاي متن يكي از لايه‌هاي آن است. دعاي ابوحمزه ثمالي يكي از دعاهايي است كه هم به لحاظ مضمون و محتوا و هم به لحاظ ساختار و ارزش‌هاي هنري در جايگاه والايي قرار دارد. اين نوشتار بر آن است تا به روش توصيفي ـ تحليلي دعاي ابوحمزه ثمالي را در لايه ‌واژگاني بررسي كند و دليل گزينش برخي واژگان از جانب امام سجاد(ع) را توضيح مي‌دهد. استفاده از تكرار و مترادف‌ها لازمه نجواي عاشقانه با محبوب است و دعا نجواي عاشقانه با محبوب است كه در اين دعا، جملات و كلمات مترادف، به‌ويژه در باب رحمت و رأفت خداوند زياد مشاهده مي‌شود و بيشتر واژگان اين دعا پيرامون مفاهيم عقلي و انتزاعي است. بررسي معناي واژگان و ذكر تفاوت آن‌ها با واژه‌هاي مشابه مي‌تواند علّت و دليل گزينش آن‌ها را از سوي امام(ع) براي ما روشن سازد و به اين باور برساند كه شكل و موقعيّت واژگان در مناسب‌ترين وضعيّت خود است. در اين مقاله، واژه‌هايي بررسي مي‌شودكه ممكن است كاربرد آن از سوي امام، در ابتدا براي خواننده و شنونده سؤال‌برانگيز و مبهم باشد و با بررسي اين واژه‌ها و واژه‌هاي مشابه به اين نتيجه مي‌رسد كه انتخاب واژه مورد نظر، بهترين صورت كاربرد واژه است.