مقايسه تطبيقي آراي اعتقادي‌ عمر خيام و ابوالعلاي‌ معري‌‌

شاعران و نويسندگان در هر گوشه‌اي از جهان و در هر دوراني، پيوسته از آرا، افكار و انديشه‌هاي يكديگر تأثير مي‌پذيرند. اين پژوهش كه به روشي توصيفي – تحليلي و برپايه‌هاي اصول مكتب آمريكايي تدوين شده، مقايسه‌اي تطبيقي ميان مباني فكري و زيرساختهاي اعتقادي دو شاعر نامور ايراني و عرب است. نگارندگان در اين‌ مقاله نخست به بررسي اوضاع‌ سياسي‌، اجتماعي‌ و فكري اين‌ دو انديشمند برجسته پرداخته‌اند. چه اينها در شكل‌گيري شخصيت فردي و ادبي آن‌ دو نقش به سزايي داشتند. تا بدانجا كه آرا و ‌افكار دو شاعر متاثر از اوضاع‌ و احوال‌ زمانه‌شان‌ بوده‌ است‌. بي‌شك‌ ميان‌ انديشه‌هاي آن‌ دو تشابه‌اي ‌نزديك‌ وجود دارد‌، به طوري كه‌ در بيشتر موارد شبح سخنان‌ ابوالعلاء در آراي خيام‌ جان ‌مي‌گيرد. دو شاعر با وجود ديدگاه‌هاي‌ فلسفي‌ مشابه‌ غالباً هم‌صدا، هم‌سخن‌ و هم‌عقيده با يكديگر ‌بوده‌اند؛ البته گاهي‌ نگرش آن دو با يكديگر تفاوت داشته كه بيان اين تشابه‌ها و اختلافها از دستاوردهاي اصلي اين پژوهش است.