بازخواني اصول انسان شناختي در نظريه‌ي معاد جسماني ملاصدرا

ارائۀ تصوير فلسفي از معاد جسماني از ابداعات فلسفي ملاصدرا است. او اين نظريه را در كتب الشواهد الربوبيه، المبدأ و المعاد، الحكمه المتعاليه، زاد المسافر، مفاتيح الغيب و العرشيه در قالب 6 الي 12 اصل تبيين كرده است. با بررسي دقيق اصول درمي‌يابيم كه بعضي از آنها متضمن چند اصل ديگر هستند كه به آنها اشاره نشده است. با احصاء تمامي اصول، به بيش از صد و پنجاه اصل خداشناختي، انسان‌شناختي، معرفت‌شناختي و وجودشناختي دست مي‌يابيم. در اين نوشتار اصول انسان‌شناختي ملاصدرا در قالب 53 اصل بعيد و 35 اصل قريب بازخواني و استخراج شده است. همچنين اصول قريب ملاصدرا در قالبي جديد ذيل يك دسته‌بندي چهارگانه قرار گرفته است: (الف) اصول ناظر بر ارتباط نفس و بدن در معاد: بر اين‌هماني نفس و بدن اشاره دارند؛ (ب) اصول ناظر بر صور خياليه حاضر در معاد: بر خيالي بودن معاد جسماني و جسم خيالي اشاره دارند؛ (ج) اصول ناظر بر تمايزات نفوس انساني حاضر در معاد: بر كيفيتِ متمايزِ معادِ نفوسِ متفاوتِ از هم اشاره دارند. (د) اصول ناظر بر حركت جوهري و مرگ (پل عبور از عوالم): بر كيفيت عبور از عوالم و ورود بر معاد اشاره دارند.