تلقي ابن سينا از معناي سلبي صفات واجب تعالي در مقايسه با اريوگنا

از نظر آريوگنا اسناد صفات به خداوند به معنايي كه براي مخلوقات به كار مي‌رود نادرست است، اما اسناد آنها به خداوند به معنايي فراتر از آنچه براي مخلوقات به كار مي‌رود بدون اشكال است، زيرا خداوند از سويي علت مخلوقات است و صفات مخلوقات در نهايت از سوي خداوند است، و از سوي ديگر نسبت به آنها تعالي دارد. از آنجا كه آريوگنا صفات را توأمان از خداوند سلب و اثبات مي‌كند مي‌توان نظريۀ او را نظريۀ سلبي‌ـ‌ايجابي دانست كه سلب صفات در آن به دليل برتري خداوند نسبت به مخلوقات است. نظريۀ ابن‌سينا نيز دربارۀ صفات خداوند نظريۀ سلبي‌ـ‌ايجابي است. البته نگاه ابن‌سينا به سلب و ايجاب صفات متفاوت است. او معتقد است كه خداوند واجد صفت وجود وجوب است و بقيه صفات خداوند به سلب يا اضافه باز مي‌گردد. از نظر ابن‌سينا سلبي يا ايجابي بودن ظاهري صفات مهم نيست و تحليل نشان مي‌دهد كه يك صفت سلبي ظاهري مي‌تواند در واقع ايجابي باشد يا بالعكس. اين تحقيق نشان مي‌دهد كه ديدگاه آريوگنا تعارضي با بيان‌ناپذيري خداوند ندارد، اما ديدگاه ابن‌سينا در تعارض با اين مسئله است.