ارزيابي كارايي مقادير مختلف سه علف‌كش اتال‌فلورالين، تريفلورالين و پند‌يمتالين در كنترل علف‌هاي‌هرز مزارع سيب‌زميني (Solanum tuberosum L.)

The evaluation of Ethalfluralin, Trifluralin and Pendimethalin efficacy of different doses on controlling of potato )Solanum tuberosum L.( weed

سابقه و هدف: يكي از متداول‌ترين روش‌هاي كنترل علف‌هاي‌هرز در مزارع سيب‌زميني دنيا و ايران، كنترل شيميايي است. علف‌كش‌هاي مورد استفاده در زراعت سيب‌زميني در دنيا شامل متري‌بوزين، پاراكوات، پندي‌متالين، ريم‌سولفورون، EPTC، سولفوسولفورون، اتال‌فلورالين، تريفلورالين، پندي‌متالين، پروسولفوركارپ، متولاكلر و اگزاديارژيل مي‌باشند. علف‌كش‌هاي ثبت شده سيب‌زميني در ايران، شامل متري‌بوزين و پاراكوات مي‌باشند. به دليل محدود بودن علف‌كش‌هاي ثبت شده در ايران از نظر تعداد علف‌كش، زمان كاربرد، تعداد و تنوع محل عمل، اين پژوهش با هدف ارزيابي كارايي علف‌كش‌هاي اتال‌فلورالين، تريفلورالين و پندي‌متالين در كنترل علف‌هاي‌هرز مزرعه سيب‌زميني و تأثير بر عملكرد و اجزاي عملكرد آن انجام شده است. مواد و روش‌ها: آزمايشي مزرعه‌اي در ايستگاه تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي آلاروق اردبيل در سال 1392 انجام شد. آزمايش به صورت بلوك‌هاي كامل تصادفي با سه تكرار و با استفاده از رقم آگريا اجرا شد. علف‌كش هاي مورد مطالعه اتال‌فلورالين (سونالان، امولسيون 33%) در دزهاي (0/125، 0/25، 0/5، 1، 2 و 4 ليتر در هكتار)، علف‌كش پندي‌متالين (استومپ، امولسيون 33%) در دزهاي (0/25، 0/5، 1، 2، 4 و 6 ليتر در هكتار) و علف‌كش تريفلورالين (ترفلان، امولسيون 48%) در دزهاي (0/125، 0/25، 0/5، 1، 2 و 4 ليتر در هكتار) بودند؛ همچنين دو تيمار عدم كنترل علف‌هاي‌هرز و كنترل كامل علف‌هاي‌هرز به‌عنوان شاهد در نظر گرفته شد. نمونه‌برداري علف‌هاي‌هرز در 20 و 60 روز پس از سمپاشي انجام شد. يافته‌ها: نتايج نشان داد كه بالاترين درصد كاهش زيست توده كل علف‌هاي‌هرز در 20 روز بعد از سمپاشي، به ترتيب در دزهاي 4، 6 و 4 ليتر در هكتار اتال‌فلورالين، پندي‌متالين و تريفلورالين به‌دست آمد. در حالي‌كه در 60 روز بعد از سمپاشي مقادير 6، 4 و 4 ليتر در هكتار علف‌كش-هاي پندي‌متالين، اتال‌فلورالين و تريفلورالين بيش از 82 درصد زيست توده كل علف‌هاي‌هرز را كاهش دادند. مطلوب‌ترين تيمار از نظر كاهش زيست توده سلمه‌تره در 20 و 60 روز بعد از اعمال تيمار، مقدار 6 ليتر در هكتار پندي‌متالين بود كه به ترتيب با مقادير 4، 4 و 4 ليتر در هكتار اتال‌فلورالين، تريفلورالين و پندي‌متالين در يك رده‌ي آماري قرار داشت. كاربرد مقدار 4 ليتر در هكتار اتال‌فلورالين در 20 و 60 روز بعد از اعمال تيمار، بيشترين درصد كاهش زيست توده تاج‌خروس ريشه‌قرمز را ايجاد كرد كه به ترتيب باعث كاهش 97 و 91 درصدي زيست توده تاج-خروس ريشه‌قرمز شد. بعد از وجين كامل علف‌هاي‌هرز، مطلوب‌ترين تيمار از نظر عملكرد تك بوته و عملكرد كل غده، در تيمار 4 ليتر در هكتار پندي‌متالين بود كه توانست بيش از دو برابر، عملكرد تك بوته و عملكرد كل غده را افزايش دهد. نتيجه‌گيري: كاربرد مقادير 6 و 4 ليتر در هكتار پندي‌متالين و اتال‌فلورالين، بالاترين درصد كاهش زيست توده علف‌هاي‌هرز را در 20 و 60 روز بعد از سمپاشي ايجاد كرد. كاربرد دز 4 ليتر در هكتار پندي‌متالين، باعث افزايش دو برابري عملكرد تك بوته و عملكرد كل غده گرديد. در نهايت كاربرد علف‌كش‌هاي پندي‌متالين و اتال‌فلورالين براي كنترل علف‌هاي‌هرز سيب‌زميني توصيه مي‌شود.

Background and objectives: Chemical weed control is one of the most common weed control methods in potato field in the world and Iran. Herbicides which are using for potato fields include: Metribuzin, Paraquat, Pendimethalin, Rimsulfuron, EPTC, Solfosulfuron, Ethalfluralin, Trifloralin, Pendimethalin, Prosulfocarp, Metolachlor, and Oxadiargyl. In Iran, Metribuzin and Paraquat are recommended herbicides in potato field. Due to the limited number of herbicides registered, application time, number and variety of site, the objective of our research was to evaluate the efficacy of Ethalfluralin, Pendimethalin and Trifluralin for weed control and yield and component yield of potato. Materials and methods: Trials were conducted in Ardabil Agriculture and Natural Resources Research Station in 2013. The experiment performed as does-response based on Randomized Complete Block Design with three replications and potato,s cultivar was Agria (common cultivar in Ardabil). Herbicides studied were Trifluralin (Treflan EC 48%) at 0.125, 0.25, 0.5, 1, 2 and 4 L/ ha, Etalfluralin (Sonalan EC 33%) at 0.125, 0.25, 0.5, 1, 2 and 4 L/ ha and Pendimethalin (Stomp EC 33%) at 0.25, 0.5, 1, 2, 4 and 6 L/ ha; also two treatment (with and without weeding) was considered as control. The weed sampling carried out at 20 and 60 days after treatment. Results: Results showed that maximum reduction percent of total weed biomass at 20 days after treatment achieved by 4, 6 and 4 L/ha Ethalfluralin, Pendimethalin and Trifluralin, respectivelly and application 6, 4 and 4 Pendimethalin, Ethalfluralin and Trifluralin reduced more than 82 % at 60 days after treatment, respectivelly. The best treatment of reduction percentage of common lambsqurters biomass was 6 L/ ha Pendimethalin at 20 and 60 days after treatment that had not significant difference by 4, 4, 4 L/ha Ethalfluralin, Trifluralin and Pendimethalin, respectivelly. The maximum reduction percentage of redroot pigweed biomass was 4 L/ha Ethalfluralin. This treatment could reduce redroot pigweed biomass 97 and 91%, respectivelly. After weed free treatment the best treatment of yield per plant and total tuber yield was 4 L/ha Pendimethalin that cause to increase more than two fold. Conclusion: This study showed application 6 and 4 L/ ha Pendimethalin and Ethalfluralin created maximum reduction percentage of weed biomass at 20 and 60 days after treatment. Application 4 L/ ha Pendimethalin increased yield per plant and total tuber yield of potato more than two fold. Therefore, the use of Pendimethalin and Ethalfluralin herbicides is recommended for potato weed control and increasing potato yield.