هستي شناسي ارزش از منظر حكمت متعاليه با تاكيد بر مساله‌ي شر و حسن و قبح

Ontology of value from the perspective of transcendental wisdom with an emphasis on the evil problemand problem of good and bad

مساله‌ي ارزش‌داوري در فلسفه‌ي اخلاق، فلسفه‌ي حقوق و فلسفه‌ي دين از اين جهت حائز اهميت است كه مشخص مي‌كند چه چيزي اساسا قابل ارزش‌گذاري است و كجا ارزش مثبت يا منفي بدان تعلق مي گيرد، فلذا نيازمند بررسي‌هاي فلسفي است. از اين منظر حكمت متعاليه به عنوان فلسفه‌اي كه بايد فلسفه‌هاي مضاف از دل آن استخراج شوند مي‌بايست درباره‌ي اين ارزش‌داوري‌ها مبنايي ارائه دهد تا محل ارزش‌داوري، نحوه‌ي آن و قواعد حاكم بر آن نيز مشخص شود. از آن جايي كه حكمت متعاليه نگاهي هستي شناسانه به عالم دارد،انتظار مي‌رود در جايگاه فلسفه‌ي مادر مباني هستي‌شناسانه براي مساله‌ي ارزش‌داوري ارائه كند. در اين ميان مساله‌ي خير و شر و نيز حسن و قبح مباحثي هستند كه به عنوان نمونه در اين نوشتار مورد بررسي قرار گرفته‌اند. اصالت وجود، تشكيك وجود، سعه‌ي وجودي و كمالات نفساني انسان اصولي هستند كه از منظر حكمت متعاليه مبناي هستي‌شناسانه براي ارزش‌داوري‌مهيا مي‌كنند. در نهايت چنين به نظر مي‌رسد كه با نتايجي كه از اين اصول به دست مي‌آيد يعني مساوقت وجود با خير، عدمي پنداشتن شرور و نيز بازگرداندن حسن و قبح به مطابقت با فضائل و رساندن به خير اعلي، به سختي مي‌توان از اين اصول مبنايارزش‌داوريمنسجمي استخراج كرد.