پديد آورندگان :
عاليپور بابادي، مينا دانشگاه شهيد چمران اهواز , معزي ، عبدالامير دانشگاه شهيد چمران اهواز- گروه خاكشناسي , نوروزي مصير، مجتبي دانشگاه شهيد چمران اهواز- گروه خاكشناسي , خادم الرسول، عطااله دانشگاه شهيد چمران اهواز- گروه خاكشناسي
كليدواژه :
درجه حرارت گرماكافت , ويژگي هاي شيميايي , كشاورزي پايدار , زغال زيستي , زيتوده
چكيده فارسي :
فرآوري پسماندهاي آلي و بازگشت آنها به خاك، كمك شاياني به كشاورزي پايدار مينمايد. زغال زيستي (Biochar) حاصل از فرايند گرماكافت (Pyrolysis) پسماندهاي آلي است. ويژگيهاي شيميايي و فيزيكي زغال زيستي بهطور معنيداري متأثر از ويژگيهاي زيتوده اوليه و نيز دماي فرايند گرماكافت ميباشد. لذا اين پژوهش جهت ارزيابي ويژگيهاي شيميايي و فيزيكي زغال زيستي حاصل از باگاس نيشكر، كاه برنج، خاك اره و برگ درخت كنوكارپوس كه در دماي گرماكافت 400، 700 و 900 درجه سانتيگراد فراوري شدند، اجرا شد. تيمارها در آزمايش فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي و در سه تكرار اعمال شدند. نتايج نشان داد كه در هر دو گروه، تيمارها بهطور جداگانه و نيز اثر متقابل آنها بر ميزان pH، هدايت الكتريكي، ظرفيت تبادل كاتيوني، سطح ويژه، نسبت C/N، غلظت كل عناصر غذايي، كاتيونهاي ريزمغذي و نيز سرب در زغالهاي زيستي، تاثير متفاوت و معنيداري داشتند. افزايش دماي گرماكافت از 400 به 900 درجه سانتيگراد سبب كاهش ظرفيت تبادل كاتيوني زغال زيستي حاصل از باگاس نيشكر، كاه برنج، خاك اره و برگ كنوكارپوس به ترتيب به ميزان 3/153، 1/241، 9/283 و 2/21 سانتيمول بر كيلوگرم شد. ولي افزايش دماي گرماكافت از 400 به 900 درجه سانتيگراد موجب افزايش سطح ويژه زغال زيستي باگاس نيشكر، كاه برنج، خاك اره و برگ كنوكارپوس به ترتيب به ميزان 3/153، 1/241، 9/283 و 2/21 مترمربع برگرم شد. با توجه به نتايج بدست آمده ميتوان كاربرد زغالهاي زيستي توليدشده در دماي 400 درجه سانتيگراد را به ترتيب اولويت زغال زيستي حاصل از برگ كنوكارپوس، كاه برنج، باگاس نيشكر و خاك اره براي افزايش ظرفيت تبادل كاتيوني و بهبود ذخيره عناصر غذايي قابل دسترس پيشنهاد كرد.
چكيده لاتين :
Organic residues processing and their reversion to soil is helpful to build up a sustainable agriculture. Biochar is product of organic residue pyrolysis. Biochar chemical and physical characteristics are significantly affected by pyrolysis temperatures and its feedstocks. Therefore an experiment was conducted to evalute some properties of biochar produced from four feedstocks viz: sugarcane bagasse, rice straw, wood sawdust and conocarpus leaves, which processed by three pyrolysis temperatures vis: 400, 700 and 900°C .The treatments replecated three time and laid out in a factorial experiment with the completely randomized design. Results showed that each group of treatments separatelye as well as their interaction had significantly different effect on biochar pH, EC, CEC, specific surface area, C/N ratio and total element concentration as well as pb and cationic micronutrients availability. Increasing the pyrolysis temperature from 400 to 900°C, decreased CEC in biochar drived from rice straw, conocarpus leaves, sugarcane bagasse and wood sawdust by 73/9, 37/7, 36/0 and 21/9 cmol+/kg, respectively. But increasing temperature from 400 to 900°C, improved specific surface area of bagasse, rice straw, sawdust and conocarpus leaves biochar by 153/3, 241/1, 283/9 and 21/2 m2/g, respectively. It is suggested that at pyrolysis temperatures of 400°C with prioritize of biochar derived from conocarpus leaves, 2- rice straw, 3- sugarcane bagasse and 4- wood sawdust can be used to improve cation exchange capacity as well as improving available nutrients reservoir.