بررسي نشانه تأكيد در گويش هاي فارسي خراسان

دراين مقاله به بررسي نشانه تأكيد در برخي گويش­هاي فارسي خراسان پرداخته­ مي­شود. گويش­هاي بررسي ­شده از هر سه استان يعني شمالي، رضوي و جنوبي انتخاب شده­ اند و داده­هاي موردبررسي عمدتاً از طريق گويشوران و در برخي موارد از پايان­ نامه­ هاي نگارش­ شده در خصوص اين گويش­ها گردآوري­ شده­ اند. روش پژوهش، توصيفي تحليلي است و براي ارائه تبيين، برخي ديگر از گويش­هاي ايراني بررسي شده­اند. نتايج تحقيق نشان مي­دهد گويش­هاي موردبررسي را به لحاظ كاربرد نشانه تأكيد مي­توان به دو دسته تقسيم كرد؛ دسته­اي كه همانند فارسي گفتاري امروز در نقش تأكيدي و غيرتأكيدي از نشانه /ke/ استفاده مي­كنند و دسته­اي كه دو نشانه مختلف با منشأ تاريخي مختلف يعني /ke/ku و amp;nbsp; amp;nbsp;/xo/xâ/x/ amp;nbsp;را به­كار مي­برند. بررسي ديگر گويش­هاي ايراني نيز مشخص كرد كه اين گويش­ها مانند دسته دوم از گويش­هاي خراسان/xo/xu/ amp;nbsp;را براي تأكيد و /ke/ge/gǝ را براي نقش­هاي غيرتأكيدي به­كار­مي­برند. با توجه به پيشينه تاريخي اين دو نشانه، به ­نظر­مي­رسدكه دسته دوم از گويش­هاي خراسان و گويش­هاي ايراني موردبررسي، xu /xo/xâ/x/ amp;nbsp; amp;nbsp;را كه بازمانده amp;nbsp;/xwad/ amp;nbsp;فارسي ميانه است و به عنوان ضمير يا قيد تأكيدي استفاده مي­شده با اندكي دستوري ­شدگي به­عنوان نشانه تأكيد، مورداستفاده قرار­داده ­اند حال آن­كه در فارسي و گويش­هاي دسته اول خراسان اين amp;nbsp; است كه با گسترش نقش به عنوان نشانه تأكيد نيز به ­كار­گرفته ­شده است.