مطابقه متعارف فعلي در گويش زين آبادي

يكي از مهم­ترين مقولات صرفي نحوي در حوزه زبان­شناسي مطابقه است كه به هماهنگي نظام­مند بين ويژگي­هاي صوري و معنايي يك عنصر و ويژگي­هاي صوري عنصر ديگر اشاره دارد. در مطابقه مفاهيمي چون كنترل­كننده، هدف، حوزه مطابقه، مشخصه، ارزش و شرط مطرح است. عوامل زباني و فرازبانيِ مختلفي مي­توانند بر اين عناصر تأثير بگذارند و باعث گوناگوني­هاي مطابقه شوند. ميزان اين گوناگوني­ها بسته به عوامل خاصي، از زباني به زبان ديگر متفاوت است كه با توجه به بافت مطابقه مي­تواند اجباري، اختياري و يا اجتنابي باشد. ­با توجه به اهميت شناسايي و مطالعه اين عوامل، هدف ما در اين پژوهش، بررسي پيكره­بنيادِ دستگاه مطابقه فعلي در گويش زين­آبادي است كه بر اساس آراي كُربت (2001) انجام مي­گيرد. در اين راستا به عوامل زباني و فرازباني­ اشاره مي­كنيم كه در چگونگي مطابقه­ نقش دارند. داده­هاي اين تحقيق نشان مي­دهد در 05/34 درصد بندهاي فعلي، هدف با كنترل­كننده داراي تطابق نحوي و معنايي است و در بقيه­ي موارد، هدف با كنترل­كننده تطابق نحوي يا معنايي ندارد. بنابراين مطابقه در زين­آبادي به سمت نامتعارف آن ميل دارد. در بين بندهاي فعلي داراي مطابقه نامتعارف، عامل ضميراندازي و پس از آن به ترتيب عامل جانداري و شرط ادب باعث تشكيل صورت­هاي نامتعارف مطابقه در اين گويش هستند.