بررسي اصول و معيارهاي بازنويسي در ادبيات كودكان و نوجوانان (مطالعۀ موردي: بازنويسي هاي شاهنامه فردوسي)

اين مقاله به بررسي اصول و معيارهاي بازنويسي در ادبيات كودك و نوجوان و چگونگي انطباق بازنويسي‌هاي صورت‌گرفته از شاهنامه فردوسي با اين اصول و معيارها مي‌پردازد. به اين منظور كتاب‌ها و مقاله‌هايي در زمينه زبان‌آموزي و مراحل رشد زباني كودك، روان‌شناسي تعليم و تربيت، روان‌شناسي رشد، عناصر داستان و فنون داستان‌نويسي براي كودكان مطالعه و بررسي شد و بايدونبايدها، نيازها و علايق كودكان و نوجوانان در رده‌هاي سني مختلف شناسايي گرديد؛ بر اساس آن‌ها معيارهايي در سه بخش زباني، محتوايي (تربيتي) و فني (شيوه‌هاي داستان‌نويسي) مشخص و تعريف شد. سپس بازنويسي‌هايي كه برپايه‌ي شاهنامه فردوسي براي كودكان و نوجوانان نوشته‌شده و به چاپ رسيده‌اند، انتخاب گرديد. اين داستان‌ها باتوجه‌به معيارهاي به‌دست‌آمده، بررسي و ميزان انطباق آن‌ها با معيارهاي مدنظر ارزيابي و سنجيده شد. نتايج به‌دست‌آمده نشان مي‌دهد بازنويسان در حوزه‌ي زباني بدون درنظرگرفتن ويژگي‌ها و توانايي‌هاي زباني مخاطبان خود در مراحل سني مختلف، فقط به ساده‌كردن زبان متن اصلي توجه كرده‌اند. در حوزه محتوايي اغلب بازنويسان به ويژگي‌هاي ذهني، عاطفي و اجتماعي مخاطبان خود توجه كرده‌اند اما ازنظر فني در بازنويسي‌ها چندان خلاقيت و ابتكاري در مقايسه با متن اصلي ديده نمي‌شود و بازنويسان بيشتر داستان‌ها را با همان چارچوب متن اصلي و فقط با زباني ساده بازنوشته‌اند. گفتني است تاكنون پژوهشي با هدف مدنظر اين مقاله صورت نگرفته است.