الگوي شخصيت‌پردازي داستان‌هاي پيامبران الهي در قرآن كريم، بر مبناي ديدگاه ريمون - كنان

The Characterization Pattern of the Stories of Prophets in the Holy Qur' an Based on Rimmon-Kenan's Approach

شخصيت‌پردازي به‌ عنوان يكي از عناصر اصلي روايت به نحوه‌ي گزينش، چيدمان و ورود شخصيت‌ها به داستان و همچنين، نقش شخصيت‌ها در داستان مي‌پردازد. پژوهش حاضر به بررسي شخصيت‌پردازي داستان‌‌هاي مربوط به پيامبر اكرم(ص) و داستان‌هاي ساير پيامبران در متن قرآن (براساس ترجمه‌ي صفوي) پرداخته است. نتايج حاصله نشان مي‌دهد كه: 1) اگرچه در شخصيت‌پردازي‌هاي قرآن از همه‌ي شاخص‌ها و روش‌هاي الگوي ريمون-كنان استفاده شده است، نقطه‌ي ضعف اين ديدگاه يعني، عدم توجه او به انگيزه‌ي افراد در انجام يك كنش، در تحليل شخصيت‌هاي داستان‌هاي قرآن است. 2) استفاده از شاخص‌هاي غيرمستقيم از شاخص مستقيم بيشتر است. 3) در ميان روش‌هاي گوناگون توصيف غيرمستقيم بيان شخصيت، به ترتيب، كنش و گفتار بيشتر از ساير موارد استفاده واقع شده است. 4) ذكر كنش‌هاي غيرعادتي از عادتي رايج‌تر است. 5) حدود يك‌سوم از شخصيت‌پردازي قرآن به معرفي خداوند و ويژگي‌هاي او مي‌پردازد. 6) اهميت گفتار در شخصيت‌پردازي در داستان‌هاي پيامبر اكرم(ص) نسبت به داستان‌هاي ساير پيامبران كم‌تر مي‌شود.

Characterization as one of the main narrative elements deals with the selection, arrangement, introduction, and the roles of characters in stories. Using Safavi’s translation of the Qur'an, this article attempts to study the characterization of the stories related to our Holy Prophet Muhammad (PBUH) and other prophets in the Qur'anic text. The findings of this study show that: 1) Although the application of all the methods offered by Rimmon-Kenan is visible in the characterizations of the Qur'an, the defect of this theory is ignoring characters' motivations in doing actions in analyzing the characters in the Qur'anic stories. 2) The indirect presentation has been used more frequently than direct presentation. 3) Among the different methods of the indirect presentation, action and speech have respectively been used more than others. 4) Non-habitual actions are more common than habitual ones. 5) Nearly one third of the Qur'anic characterization is related to introducing God and His attributes. 6) Speech becomes less important in characterization in the stories of our Holy Prophet Muhammad (PBUH) in comparison with the stories of other prophets.